TO KILL A MOCKINGBIRD ( GIẾT CON CHIM NHẠI ) - Harper Lee

( Tiếp )
--------------------------- . --------------------------
Cha tôi đã gần 50 tuổi. Ông già hơn nhiều so với cha mẹ mà các đứa học cùng trường chúng tôi. Khi chúng nó kể : "Bố tớ..." thì hai anh em tôi không có chuyện gì để mà kể về cha chúng tôi cả.
Cha chúng tôi không làm việc gì đặc biệt. Ông làm việc tại một văn phòng chứ không phải ở một cửa hàng giải khát . Cha tôi không làm nghề lái xe ở miền quê, ông không phải là cảnh sát trưởng , ông không làm việc ở đồng ruộng , ở garage , cha tôi chẳng việc gì đáng để người ta chú ý.
ngoài điều đó ra , cha tôi thường đeo kính. Mắt trái của ông hầu như không trông thấy gì , cha tôi bảo rằng những người trong họ nhà Finch đều kém mắt bên trái . Khi nào muốn nhìn rõ vật gì , cha tôi thường nghiêng đầu để nhìn bằng mắt phải.
Cha tôi không tham gia những việc mà bố của những bạn học của chúng tôi thường tham gia . Ông không bao giờ đi săn , không bao giờ chơi bìa poker , không uống rượu , không hút thuốc. Cha tôi chỉ hay ngồi đọc sách trong phòng ngoài.
Khi đưa cho chúng tôi hai khẩu súng hơi , cha tôi không dạy chúng tôi bắn. Chú Jack đã dạy chúng tôi, chú ấy bảo cha tôi không để ý đến súng ống . Một hôm , cha tôi bảo Jem :
-Bố muốn con chỉ bắn những cái thùng cũ ở sân sau. nhưng bố biết là con thích bắn chim. Nếu bắn trúng được , con hãy bắn tất cả những con chim cà cưỡng , nhưng con hãy nhớ rằng giết chết một con chim mocking là một tội lỗi đấy .
Đó là một lần duy nhất tôi nghe thấy cha tôi nói về một việc làm phạm tội. Tôi đi hỏi cô Maudie.
Cô Maudie trả lời :
-Bố cháu nói đúng đấy . Con chim mocking chỉ làm một việc duy nhất ... là cất tiếng hót cho cuộc đời chúng ta vui tươi . Nó không phá hại vườn cây , không làm tổ ở kho thóc , nó chỉ gắng sức hót cho chúng ta vui . Chính vì thế mà việc giết một chim mocking là phạm một tội lỗi .
-Cô Maudie , khu phố này là một khu phố cổ kính, đúng không ạ ? Cháu thấy tất cả mọi người ở trong khu phố của chúng ta đều già hết. Chỉ có cháu và anh Jem là hai đứa trẻ duy nhất . Cụ Dubose đã gần một trăm tuổi , cô Rachel cũng già , cả cô và bố cháu cũng thế.
-Cô không thể nào gọi một người năm mươi tuổi là già cả được - Cô Maudie trả lời một cách sâu sắc - Cô không còn quay vòng tròn được nữa phải không ? Bố cháu cũng thế . Nhưng nhờ bố cháu nhiều tuổi mà các cháu có lợi đấy . Nếu bố cháu 30 tuổi, cháu sẽ thấy cuộc sống khác hẳn .
-Cháu tin chắc như vây . Bố cháu không làm một việc gì cả ...
-Cháu sẽ ngạc nhiên. Trong con người của bố cháu còn tràn đầy sức sống.
-Cô Maudie ơi, bố cháu làm được những việc gì ?
-Bố cháu lập di chúc rất giỏi, không kẻ nào có thể xoay xở được . Cháu có biết không , bố cháu là người đánh cờ giỏi nhất thị trấn này đấy ? Này , hồi cô đến chơi khu Bến tàu , bố cháu đánh bại tất cả mọi người ở cả hai miền ven bờ sông.
-Trời ơi , Jem và cháu bao giờ cũng thắng bố cháu , cô Maudie ạ .
-Sẽ đến lúc cháu hiểu là bố cháu muốn để cho các cháu thắng đấy. Cháu có biết là bố cháu chơi được cả loại đàn Jew''s Harp không ?
Cái tài tầm thường này chỉ làm tôi ngượng thay cho cha tôi thôi.
-Này ... - cô Maudie nói .
-Cô bảo gì thế, cô Maudie ?
-Không có gì cả . Cháu có thể tự hào về bố cháu . không phải là tất cả mọi người đều chơi được đàn Jew''s Harp đâu nhé. Này, cháu tránh đường cho các bác phó mộc . Cháu nên về nhà đi, cô ra xem chỗ đỗ quyên của cô , cô không để mắt được đến cháu đâu. Một tấm ván có thể rơi vào đầu cháu đấy.
Vào một ngày thứ bảy , hai anh em tôi mang súng hơi đu chơi để xem có bắn được một con thỏ hay một con sói không. Chưa qua nhà ông Radley , tôi bỗng thấy jem đang ngó cái gì ở đường . Jem quay đầu sang một bên , liếc mắt nhìn . Tôi hỏi :
-Anh đang nhìn cái gì thế ?
-Chỗ kia có một con chó già.
-Đó là con Tim Johnson , có phải không nhỉ ?
Tim Johnson là con chó của ông Harry Jonhson . Đó là một con vật được cả thị trấn yêu quí .
-Nó đang làm gì thế.?
-Anh không hiểu, Sói con ạ. Chúng ta nên quay về nhà thì hơn .
Chúng tôi chạy về nhà, lao luôn vào bếp .
-Chị Cal ơi -Jem gọi -Chị ra hè phố với em một phút thôi.
-Để làm gì thế , chú Jem ?
-Con chó già ngoài đó nó làm sao ấy . Nó ốm, chị Cal ạ . Nó làm sao ấy .
-Chú đang kể chuyện cổ tích cho tôi nghe đấy à,. chú Jem Finch ? -Giọng chị Calpurnia nghiêm lại .
-Chị Cal ơi , không phải đâu ?
-Nó đang chạy à ?
-Không phải ,. nó chỉ lừ đừ thôi , đi chậm ghê lắm , chị có thể nhìn thấy rất rõ . Nó đi theo lối này này.
Chị Calpurnia ra sân cùng với Jem ..
-Chị chẳng thấy con chó nào cả - chịi Calpurnia nói .

Chị Cal đi với chúng tôi ra ngoài hè phố , chị nhìn vào chỗ Jem chỉ. Con Tim Jonhson đang lừ đừ đi ở phía xa. Nó bước khập khiễng tựa như chân bên phải ngắn hơn chân bên trái .
Chị Calpurnia nhìn nó , rồi lấy vai hai anh em chúng tôi, kéo chạy về nhà . Chúng tôi vào tới nhà, chị bén đóng cửa lại, chạy ra máy điện thoại, hét to:
-Cho tôi nói chuyện với ông Finch !
Chị hét lên :
-Ông Finch , tôi là Cal đây . ở phố nhà ta có một con chó dại . Nó đang đi trên phố , vâng , đó là con chó già Tim Jonhson , vâng, vâng ...
Chị lại quay máy :
-Cô Eula May này , tôi vừa mới nói chuyện với ông Finch xong, cô đừng nối với máy của ông ấy nữa. Hãy nghe tôi nói cô Eula May nhé. Cô hãy gọi cho cô Rachel , cô Stephanie Crawford và tất cả những người có điện thoại trong khu phố này , báo cho họ biết trong phố có một con chó dại . Cô làm ơn báo hộ nhé.
Chị Calpurnia hỏi Jem :
-nhà ông Radley có máy điện thoại không nhỉ ?
Jem tra quyển danh bạ điện thoại , trả lời là không rồi nói thêm :
-Nhưng dù sao , họ cũng chẳng hề bước ra phố, chị Cal ạ .
-Nhưng chị cứ chạy sang báo cho họ biết .
Chị chạy ra phía cổng trước , Jem và tôi chạy theo ,chị hét ầm lên :
-Hai em ở trong nhà !
Lúc này , mọi người đều biết tin trong phố có con chó dại , mọi nhà trong phố đều đóng chặt cửa . Chúng tôi quan sát chị Calpurnia đang chạy về phía nhà ông Radley .
-Ông Nathan ơi , bác Arthur ơi , có môt con chó dại đấy !
Nhưng hình như không có ai trong nhà nghe thấy tiếng chị Cal .
Khi chị Calpurnia chạy về tới cổng sau , một chiếc ô tô Ford dừng lại cạnh nhà chúng tôi. Cha tôi và ông Heck Tate và cha tôi bước tới cổng . Jem mở cửa .
-Con phải ở trong nhà - cha tôi bảo - Con chó đó đâu , chị Cal ?
-Nó chỉ ở đâu đấy quanh đây thôi - Chị Calpurnia trả lời và chỉ ra phố .
-Nó không chạy nhanh , phải không chị Cal ? - Ông Tate hỏi .
-Đúng vậy ,ông Heck Tate ạ .
-Chúng ta chạy đi tìm nó chứ , bác Heck ? - Cha tôi nói .
-Đợi thì hơn , bác Finch ạ . Chó dại thường hay đi theo đường thẳng , bác không tìm thấy được đâu. Nếu nó đi thẳng , nó sẽ vào sân sau nhà bác Radley ,chúng ta hãy đợi một phút.
-Nó không ở trong sân sau nhà bác Radley đâu . Nó không chui qua được hàng rào ở đó . Chắc hẳn nó phải đi theo đường cái.
Không có cảnh nào im lìm , chết chóc hơn là cảnh một đường phố mà mọi nhà đều đóng cửa im ỉm, đang chờ đợi một việc sắp xảy ra. Cây cối im lìm , những con chim mocking cũng im hơi lặng tiếng. Tôi nhìn ông Tate cẩm khẩu súng trong tay .
-Nó kia kìa - cha tôi nói khẽ, con Tim Jonhson xuất hiện .
Ông Tate đưa tay lên che mắt, và cúi về phía trước :
-Đúng nó bị dại đấy, bác Finch ạ .
Con Tim Jonhson lừ lừ tiến về phía chúng tôi , chúng tôi nhìn thấy nó run rẩy . Nó dừng lại trước cổng nhà ông Radley và cố quay người . Cha tôi bảo :
-Bác Heck , tốt nhất là bác nổ súng ngay bây giờ trước khi nó chạy rẽ vào ngõ hẻm ... Có trời mới biết những ai ở đó . Vào trong nhà đi , chị Cal.
-Bác bắn nó đi, bác Finch .
Ông Tate đưa khẩu súng cho cha tôi. Hai anh em tôi suýt nữa ngất đi.
-Đừng để phí thời gian, bác Heck - cha tôi nói - Bác bắn đi .
-Bác Finch , đây là việc cần tới một phát súng thiện xạ .
Cha tôi lắc đầu mạnh mẽ :
-Đừng đứng đấy , bác Heck ! Nó không đứng ở đấy suốt ngày chờ bác đâu ...
-Nhưng bác hãy nhìn lại chỗ con chó đứng ! Nếu bắn trượt , viên đạn sẽ xuyên thẳng vào nhà ông Radley ! Tôi không thể bắn thật chính xác được , bác biết rõ đấy !
-Đã ba mươi năm nay , tôi không nổ một phát súng nào ...
Ông Tate hầu như ném khẩu súng vào tay cha tôi và nói :
-Nếu lúc naỳ bác nổ súng , tôi cảm thấy rất sung sướng.
Jem và tôi quan sát cha xách khẩu súng bước ra giữa đường phố. Chị Calpurnia lẩm bẩm " Cầu chúa Jesus nhân từ phù hộ cho ông Atticus ", chị đưa hai tay lên ôm lấy má.
Ở chỗ trước cửa nhà ông Radley , con Tim Jonhson cuối cùng đã quay được nguwòi và bắt đầu đi ngược đường phố . Nó tiến lên hai bước , rồi dừng lại và ngẩng đầu lên .
Cha tôi đưa súng lên vai . Khẩu súng gầm lên, con Tim Jonhson lăn xuống hè . Nó không kịp nhận ra là vật gì đã trúng nó .
Ông Tate nhảy ra khỏi cổng và chạy lại phía nhà ông Radley. ông Tate dừng lại phía trước con chó rồi nói :
-Bác bắn hơi lệch sang bên phải một chút, bác Finch ạ .
-Bao giờ cũng như thế- cha tôi trả lời . Ông bước lại chỗ ông Tate và đứng nhìn con Tim Jonhson . Các gia đình lần lượt mở cửa , hết nhà này đến nhà khác, khu phố dần dần trở lại hoạt động. Cô Maudie và cô Stephanie bước theo bậc thềm đi xuống.
Jem đang sững sờ. Ông Tate và cha tôi quay vào sân, ông Tate mỉm cười :
-Tôi sẽ bảo bác Zeebo đến mang xác con chó đi. Bác Finch này , bác vẫn không hề quên cái tài đó . Người ta bảo rằng bắn súng chẳng bao giờ rời bỏ bác được .
Cha tôi im lặng .
-Bố ơi ? - Jem gọi .
-Gì thế con ?
-... Không ạ .
-Tôi đã nhìn thấy ôm Finch bách phát bách trúng !
Cha tôi quay người lại thì đối diện với cô Maudie . Hai người nhìn nhau , không hề nói gì cả . Cha tôi trèo vào chiếc xe của ông cảnh sát trưởng .
-Lại đây con - cha tôi gọi Jem - Con đừng lại gần con chó đó, con có hiểu không ? Đừng lại gần nó nhé, tuy chết rồi , nhưng nó vẫn nguy hiểm như lúc sống đấy.
-Vâng ạ . Bố ơi ...
-Gì thế con ?
-...không ạ .
-Cháu có chuyện gì thế, sao cháu lại không nói ?- ông Tate vừa hỏi vừa mỉm cười với Jem - Chắc cháu không biết ba cháu là ...
-Thôi bác Heck - cha tôi nói . Chúng ta phải đi thôi.
Khi xe ô tô đã chạy xa, anh em tôi chạy lại bậc thềm trước cửa nhà cô Stephanie . Chúng tôi ngồi đợi bác Zeebo lái xe đến.
Cuối cùng, Jem nói :
-Sói con này , em đã nhìn thấy bố bắn chứ ? Em có thấy bố đứng ở đó không ? ... Thật là đột ngột , khẩu súng tựa hồ là một bộ phận trong cơ thể của bố ... bố bắn nhanh quá , như ...
Cô Maudie mỉm cười :
-Thấy chưa , Jean Louise , cháu còn nghĩ là bố cháu không thể làm được một việc gì không ? Cháu còn ngượng về bố cháu không ?
-Không ạ .
Hôm nọ cô đã quên không kể cho cháu nghe . Ngoài việc biết chơi đàn Jew''s Harp , ngày trước bố cháu còn là một người bắn súng giỏi nhất quận Maycomb đấy.
-Một người bắn súng giỏi ... - Jem lắp lại .
-Thật đúng như lời cô nói đấy , Jem Finch ạ. Cháu có biết không , hồi bố cháu còn trẻ, mọi người đều gọi là Nhà thiện xạ bách phát bách trúng. Này , ở khu Bến tàu , vào hồi bố cháu còn nhỏ , bố cháu đã bắn mười lăm viên đạn hạ được mười bốn con chim , thế mà bố cháu vẫn chưa hài lòng.
-Bố cháu không bao giờ kể một ly gì về các chuyện đó - Jem lẩm bẩm.
-Bố cháu không bao giờ kể về các chuyện đó à ?
-Vâng ạ .
-Tại sao hiện nay bố cháu không bao giờ đi săn ? - Tôi hỏi.
-Cô có thể kể cho cháu biết - cô Maudie nói - Điểm chủ yếu là bố cháu rất giàu lòng bác ái . Bố cháu coi việc săn bắn chỉ là một tài vặt thôi. Cô cho rằng có lẽ bố cháu đã rời bỏ khẩu súng khi nhận thấy trong tay mình có sức mạnh lớn lao đè bẹp được hầu hết các loại sinh vật. Cô đoán rằng bố cháu đã quyết định không dùng súng nữa cho đến khi nào buộc phải cầm súng , và hôm nay bố cháu đã phải cầm súng đấy.
Lúc về nhà ,tôi bảo Jem chúng tôi đã thực sự có chuyện để đem ra kể ở trường vào ngày thứ hai , Jem sừng sộ với tôi :
-Không được nói gì đấy, nhớ không , Sói con .
-Sao cơ ? Em nhất định kể chứ . Mọi người chẳng bảo bố là người bắn súng giỏi nhất quận Maycomb là gì ?
-Anh nghĩ rằng nếu bố muốn chúng ta biết chuyện đó, bố đã kể cho chúng ta nghe rồi .
-Có lẽ bố đã quên đấy.
-Không phải đâu Sói con ạ .Có những chuyện mà em không hiểu đâu. Bố đã nhiều tuổi rồi , nhưng giá mà bố không thể làm việc gì thì anh cũng không lo lắng.
Jem vừa chạy ra phía sau nhà để xe vừa nói với lại :
-Bố là một người chính trực , anh cũng thế.
------------------------ . ----------------------------