Over and over I whisper your name. Over and over I kiss you again
TT&NT

20.8.17

Thiên môn chi uy



Tập thứ tư của Thiên môn hệ liệt, lỏng lẻo và yếu hơn hẳn ba tập trước. Bất an phết, vì nó bước chân sang nửa kia của bộ truyện mà phong độ xuống thế này thì lo rằng tác gỉa triển khai đại cục đến đoạn này đang bị bí, hoặc bôi ra cho đủ mặt để còn bài binh đoạn kết. Đọc hết tập này, 350 trang thiệt hại không đáng kể, hơn 2 tiếng thôi mà, coi như đọc giải trí và hy vọng nó là tập bước chuyển để vào hai tập cuối đặc sắc hơn; còn nếu hai tập cuối cứ giảm sút theo chiều tập 4 đang đà lao xuống thì âu cũng là lẽ thường [lao theo quán tính xuống dốc thì khó rì :p]
Tác gỉa xây khung ở các tập trước tương đối tốt, chỉ khi đi vào chi tiết hành động mấu chốt thì qua loa non tay, cái này có thể bỏ qua được vì thể loại truyện này không nhất thiết quá câu nệ [chém gío thần chưởng mà]. Nhưng đến tập 4 thì khung truyện không ổn nữa rồi, lung lay quá. Khung tập này xây rộng hẳn ra, có cảm giác vượt khỏi bờ cõi năng lực của tác gỉa, tác gỉa ôm đồm tham vọng lớn trong khi trụ nhà thanh dầm tường nhà rui nhà đều mảnh, dính tới chính trị chiến trận quyền biến giặc Oa rồi Ngõa Thích rồi Ma Môn câu kết lật đổ Đại Minh nên khi khép lại tập 4 thấy mình như trẻ con bị tác gỉa đánh thuốc quá liều ấy, đọc xong như đứng từ xa nhìn khung nhà và ớ ra, cbn, rối rắm tung hỏa mù mà thật ra là chả có cái chả rì, xây khung dàn trải thế này nguy hiểm vãi.
Hy vọng đã mất công trải qua một tập lỏng lẻo thì sẽ được đền bù bằng hai tập sau như thêm thanh dầm, các trụ kết cấu giữa hoặc xây kết cấu đan chồng cho cân với khung đang xây, cho nó vững chãi hơn, để có nước kết đẹp.
Gía kể tác gỉa gói bộ này vào 2-3 tập, tham vọng mở rộng bờ cõi ít đi có khi lại đẹp. Nói càng ít càng đỡ lộ nhược điểm í.
p/s: không biết mình không để ý hay thế nào, có lẽ đây là lần đầu mình nhìn thấy "súc sắc" thay vì "xúc xắc". Cái trò xúc xắc giống xí ngầu đúng không các bác. Gía kể mình có năng lực viết, mình sẽ viết về cờ bạc bịp, hì hì hì, cho đỡ uổng 2 năm chứng kiến nhiều trò bịp tá lả, chắn. Với mình cờ bạc bịp luôn là một nghệ thuật.


12.8.17

Sách của kẻ khác



[Khuyến cáo: dài lắm, đừng đọc (chỉ đọc, nếu yêu thích hoặc đã đọc Italo Calvino)]
Sách của kẻ khác (Other People’s Books)  – cụm từ này Italo Calvino dùng bâng quơ và hào phóng khi trả lời phỏng vấn nhưng phản ánh gần như đúng con người của ông trong vai trò độc giả vì ông đọc và điểm sách với tốc độ không tưởng; và giống như ông tiết lộ, khi ông viết về những điều mình suy tư thì cuốn sách mà ông muốn viết chính là cuốn sách mà ông không viết (chi tiết không viết, không nói, tính ‘không’ đặc biệt được nói đến trong Palomar), còn khi ông viết những thứ mang tính tự truyện thì thường cuốn sách được viết ra đi theo hướng ngược lại; và cũng như bao nhà văn thường có một nỗi chán chường mang tính lo sợ không thoát ra được cái bóng của mình trong tác phẩm, Italo Calvino cũng vậy, ông là người viết mang đặc điểm rất chú trọng đến cấu trúc mà ta có thể nhận thấy rõ nhất ông bị cấu trúc làm cho phát điên thế nào, tạo ra một tiểu thuyết (‘phản tiểu thuyết’) như Nếu một đêm đông có người lữ khách :) hay Những thành phố vô hình mang cấu trúc thơ diễn giải thành văn xuôi thì cụm từ ‘sách của kẻ khác’ còn được hiểu rằng những quyển sách ông viết như là sách của một kẻ khác, không phải ông. Thế nếu bạn giống như tôi, yêu Italo Calvino qua trang sách vì nhìn thấy ở chúng một triết lý sống nên đã phải lòng con người thoát khỏi trang sách của ông thì sao :p, thì cũng vậy thôi, vẫn con đường ấy, như chính Italo Calvino có xu hướng cho rằng ‘’tác phẩm của nhà văn là tất cả tiểu sử”
 Với Italo Calvino, sống mãi trong tôi là bộ ba Tổ tiên của chúng ta, đặc biệt là Nam tước trên cây, và sau đấy, như lần đọc gần đây tôi mới khám phá ra là mình thích Palomar đến thế nào, còn lại những gì người ta dùng với Nếu một đêm đông có người lữ khách, Những thành phố vô hình như là “đặc sắc”, “độc đáo”, “thú vị”… những từ ngữ sáo mòn dùng để nói về Italo Calvino của tôi, thật nhé, nghe thật muốn ói, dù thi thoảng bí từ tôi cũng nghĩ mình sẽ dùng nó :)), tôi không thích hai tác phẩm ấy vì tính văn chương ở chúng, tôi không cảm được và triết lý sống của một Italo Calvino nhà văn cũng không rõ nét như các tác phẩm khác, thì tôi vẫn nhớ nhiều vì nó là quyển sách của sự đọc (món quà kỳ quái Italo Calvino dành cho độc giả) và thành phố-giấc mơ trong mỗi chúng ta, chứ tôi cực lực phản đối những ý kiến sáo mòn chung chung như thế với hai tiểu thuyết rối bời cấu trúc ấy .I.
Tổ tiên của chúng ta là bộ ba tiểu thuyết Tử tước chẻ đôi (T6/1951 - 1952), Nam tước trên cây (1957), Hiệp sĩ không hiện hữu (1959), như Italo Calvino thừa nhận, xung đột giữa các lựa chọn trong cõi sống này với những ám ảnh của con người trong việc định ra ý nghĩa cho những lựa chọn ấy là hình mẫu lặp đi lặp lại trong các tác phẩm của ông. Ở đây chúng ta có một Italo Calvino không những mênh mang văn chương mà còn có một Italo Calvino là công cụ cho triết lý sống: đó không còn là câu chuyện ngày xưa chỉ một mình Thiên Nhiên đã sáng tạo ra các hiện tượng sống, đó là câu chuyện sống là lý tính. Một tử tước bị chẻ đôi người với phần thiện và ác rứt xé nhau; Một nam tước trẻ tuổi chọn lựa cả đời sống trên cây, chân không chạm đất đầu đội vòm cây, tưởng như trò chơi con trẻ phản kháng người lớn nhưng thực chất là một bản tụng ca sự nhẹ nhõm nhẹ nữa nhẹ nữa đi; Một hiệp sĩ không hiện hữu nhưng hiện diện ở khắp nơi chàng đến, ở mỗi việc chàng làm, người ta buộc phải nghĩ đến việc trong cuộc sống này sự hiện hữu cũng phải học, hiện hữu nhưng không hiện diện và hiện diện nhưng không hiện hữu…
Trong Tử tước chẻ đôi là cuộc đấu tranh giữa những đối lập, mâu thuẫn, thiếu-khuyết, “vong thân” tồn tại trong mỗi con người, nó mạnh mẽ đến mức làm cùn nhụt và khiến ta ngụp lún, mất hút vào giữa cái ác hiểm và đức hạnh trong khi cả hai mặt ấy đều phi nhân như nhau. Italo Calvino chọn việc để nhân vật của mình chẻ đôi theo tuyến gãy vỡ thiện-ác, sự khác biệt hóa hai nửa thành một hiểm-ác và một tốt-lành tạo ra thứ tương phản cao nhất. “Để mỗi người có thể bước ra khỏi sự nguyên-vẹn cùn nhụt và ngu xuẩn của mình. Chú đã từng nguyên-vẹn và mọi sự đối với chú thì tất nhiên và hỗn độn, lãng nhách như không khí; chú đã tin là mình nhìn thấy toàn bộ, thế mà đó chỉ là cái vỏ. Nếu có ngày cháu trở thành một-nửa của chính cháu, chú cầu chúc đấy, chú bé con à, cháu sẽ hiểu các sự việc ở bên kia trí tuệ thông thường của các bộ não nguyên-vẹn. Cháu sẽ mất đi một-nửa của cháu và của thế giới, song nửa còn lại sẽ ngàn lần sâu sắc và quý báu hơn. Và cháu ắt cũng sẽ muốn mọi sự đều bị chẻ đôi và hành hạ trí tưởng tượng của mình, bởi cái đẹp, sự khôn ngoan, và công lý chỉ hiện diện trong những gì đã bị băm ra thành mảnh”. Khi nguyên-vẹn ta đã không hiểu, ta dịch chuyển trong tình trạng không thực sự nghe, cũng không truyền đạt, ta như một tồn tại bị bẻ gãy và bật rễ, què cụt và thiếu thốn trên thế gian, còn khi sự chẻ đôi theo tuyến diễn ra thì lúc này sự gặp gỡ giữa những mảnh trong cùng một cá thể, bất cứ cuộc gặp gỡ nào như vậy cũng là một cuộc rứt xé lẫn nhau, nhưng từ đó ta lĩnh hội được nỗi đau mà mỗi cá nhân phải cưu mang vì tính khuyết thiếu của mỗi nhân cách, mỗi sự vật trên thế gian. Chỉ cần lĩnh hội được nỗi đau thiếu-khuyết, “vong thân” thì chúng ta cũng sẽ tìm được phương cách chữa lành cho mình, một sự hòa hợp không hoàn toàn ác tâm cũng không triệt để từ tâm, chỉ như vậy chúng ta mới đầy đủ trọn vẹn, đủ kinh nghiệm với cả phần tốt và phần xấu của mình. Sống với sự hợp nhất luôn là thứ đòi hỏi nhiều lý tính, và đánh đổi, bất cứ sự hợp nhất nào. [thế gian tồn tại yoga – hợp nhất là có lý do của nó nhỉ :p]
Trong một bài phỏng vấn, Italo Calvino bộc lộ rằng ông thường bắt đầu xây dựng các câu chuyện từ một hình ảnh nhỏ, sau đó dùng đến sự ám ảnh cấu trúc truyện của mình để phóng hình ảnh đó thành một câu chuyện hoàn thiện, và thường ông sửa nó rất nhiều, nhiều đến mức ông gạch đi nhiều hơn là có thể viết ra :). Nam tước trên cây là hình ảnh một cậu bé trèo lên ngọn cây, đu bám trên cành, chuyền từ cây này sang cây kia và quyết định không xuống nữa. Italo Calvino không làm gì khác hơn là khai triển hình ảnh giản dị này và đẩy nó đến một hệ quả tối cực. Nhân vật sống cả đời trên cây, một cuộc đời không hề đơn điệu: chàng ta sôi nổi phiêu lưu và cũng không hề ẩn dật, luôn duy trì một khoảng cách giữa mình và đồng loại: tối thiểu song không hề dễ xâm phạm. Mỗi sự vật, sự việc với cậu chàng khi nhìn từ trên cây lại mang một chiều kích khác, với chàng chỉ điều này thôi đã là một niềm vui thú bất tận. Ngay khi từ bỏ cuộc sống chân đạp đất để bắt đầu đời sống đầu đội vòm cây thì cậu chàng đã bắt đầu bẻ hướng cuộc đời mình ra khỏi lối thông thường “từ nhiều năm nay tôi sống vì những lý tưởng mà mình cũng không biết giải thích cho chính mình, song tôi làm một chuyện khá tốt: tôi sống ở trên cây”.
Cuộc sống đã diễn ra bằng lý tính, chọn con đường của riêng mình “cháu biết con đường của mình, chỉ cháu mới biết con đường của cháu!” và mọi chuyện sẽ được duy trì từ đó về sau như một khẳng định: ai muốn trông thấy rõ cuộc sống nơi mặt đất thì phải giữ khoảng cách cần thiết, không phải thật gần mà là đủ xa. Một chuyến bứt vượt đánh dấu một tồn tại tách số phận của mình ra khỏi số phận của kẻ khác, nhẹ nhõm nhẹ nữa nhẹ nữa đi và thăng về trời ở nước kết. Ngay cả ở nước kết, lão nam tước cũng đu bám mình vào quả khí cầu và biến đi theo cách thăng về trời “Cosimo đã biến đi như thế, lại còn không cho chúng tôi được mãn nguyện là nhìn thấy anh trở về mặt đất trong tư cách một người chết. Trong căn mộ của gia đình, một tấm bia tưởng niệm anh với các hàng chữ:
Cosimo MưaGiông xứ Rondo
Sống trên cây
Luôn yêu thương quả đất
Thăng về trời”
Nhân vật tôi thích nhất trong Nam tước trên cây ngoài chàng Nam Tước [tất nhiên], chính là mẹ của chàng, một người mẹ yêu thương con rối rít rất đàn bà nhưng vô cùng thông tuệ, bà là người duy nhất trong câu chuyện này không tìm cách cắt nghĩa chàng Nam Tước, có thể vì tình yêu của người mẹ, hoặc cũng có thể bà nghe được giai điệu bản tụng ca sống nhẹ tênh của con mình, bà không cắt nghĩa cách sống của con trai và đơn giản là chấp nhận nó ngay từ đầu theo cách mọi việc sẽ như thế từ bây giờ cho đến mãi về sau. Một người mẹ cực oách. Tôi yêu bà ấy <3 p="">
Trong Hiệp sĩ không hiện hữu, hiệp sĩ Agilulfo không hiện hữu nhưng hiện diện mạnh mẽ, sống động trong từng việc làm, mọi nơi chàng đến, sự hiện hữu của chàng còn thật hơn sự thật, trong khi cậu chàng tùy tùng của hiệp sĩ Agilulfo thì lơ lơ là là hiện hữu khắp nơi nhưng lại không hề biết hiện diện. Nó nhắc người ta về việc sống lý tính, chuyện hiện hữu cũng phải học, hiện hữu không hiện diện hay hiện diện không hiện hữu, anh còn sống chừng nào anh còn được nhớ đến
Cơn nghiện Italo Calvino của tôi có thể kéo dài mãi nếu tôi không cố tình cắt cơn bởi tôi là kiểu một khi đã thích gì thì cứ thế mãi mãi sẽ thích như vậy, điều này đặc biệt không tốt trong việc đọc :p, bởi tiểu thuyết thì bao la lắm và còn rất nhiều quyển hay để đọc :v. Cách đây không lâu tôi lần tìm lại kênh phim cũ Việt Nam để tìm một bài hát được nhân vật chính hát trong phim (sau này mới vỡ mộng vì thật ra không hiểu sao ngày xưa nó lại nằm tốt đẹp trong ký ức như thế, why i got you on my mind :v). Và nhờ xem lại phim đó mà tôi bắt được một câu thoại xuất thần, câu thoại mà khi cô bé 12 tuổi trong phim nói xong, nó chạy thẳng vào não tôi và tôi tự hỏi, liệu người viết kịch bản này có từng đọc Những thành phố vô hình của Italo Calvino :). “Bố tớ bảo có một Hà Nội lơ lửng phía trên kia không có hình, chỉ có hương và có tiếng”. Tóm gọn Những thành phố vô hình chỉ trong một câu văn không gì đầy đủ hơn, đó là: Mỗi người có một thành phố (mảnh đất) cho riêng mình, thành phố lý tưởng hay thành phố hỏa ngục (đây có là câu hỏi không), mà dù lý tưởng hay hỏa ngục thì nó mang tưởng tượng, vô hình nhiều hơn, nhiều khả năng không tồn tại thật, nó có thể là một nơi trú ẩn bình yên trong lòng mỗi người, có thể trong giấc mơ, trong tưởng tưởng, trong lòng hoài nhớ…
 Và với riêng tôi, tôi tìm về thành phố của mình hay thậm chí, thành phố gói gọn tôi vào lòng trong những giấc mơ, bao giờ cũng nhiều ngõ nhỏ, nhiều nhà san sát nhau lúp xúp có thể dễ dàng trèo qua lan can, qua trần nhà để sang nhà hàng xóm, những cái lồng chòi ra để lấy đất ở, những buổi tối hoa sữa hăng hắc nhè nhẹ trên đường vắng tĩnh lặng không gì ngoài tiếng một vài bao giấy rác lăn nhẹ nhẹ theo gió thổi… Thành phố của tôi gắn với ngôi nhà 2 tầng có giàn hoa lan tiêu cam rực ông nội trồng mà mỗi lúc cần một mình tôi đều chui ra khóc khuất nhất của lan can tròng các cành lá hoa dày rậm vào người để nhìn xuống đường một cách kín đáo, cứ ngồi đấy không làm gì cả ngày. Thành phố của tôi. Không phải một Hà Nội như động rồ thế này, chổng ngược bật rễ lên trời phơi hết cả gốc rễ ra thành những tòa nhà xa lạ xa xa những ô cửa sáng đèn le lói. Kinh khủng, nó bắt nhịp vào thế giới đang có xu hướng đồng nhất hóa lẫn nhau, thế giới đang tan ra và việc bắt nhịp này như thể nó bị dụ dỗ dấn thân vào sự tàn hoại, từ đấy chuyển sang điêu tàn hổ lốn :(
Italo Calvino ca ngợi thành phố cụ thể nào :p, Torino ạ :). Nhà văn và thành phố (Italo Calvino, chuyển ngữ Duy Đoàn): “Nếu ta thừa nhận rằng tác phẩm của một nhà văn chịu sự ảnh hưởng từ môi trường sống nơi nó được sản sinh ra, từ các yếu tố của cảnh vật xung quanh, thì khi đó ta phải thừa nhận Torino là thành phố lí tưởng để làm công chuyện viết lách. Tôi không hiểu người ta làm sao mà xoay xở viết lách này nọ được ở những chốn đô thành tại đó những hình ảnh của hiện tại quá ư tràn ngập và mãnh liệt đến nỗi chúng chẳng cho nhà văn chút khoảng trống hay khoảng tĩnh lặng nào bên lề. Ở thành phố Torino này, bạn có thể viết lách bởi vì quá khứ và tương lai nổi bật hơn hẳn so với hiện tại, lực đẩy của lịch sử quá khứ và dự liệu của tương lai đã đem lại tính cụ thể và cảm quan đối với những hình ảnh rời rạc, có trật tự của ngày nay. Torino là thành phố lôi cuốn nhà văn hướng đến cái tinh lực, theo một lối thẳng tiến, hướng đến một phong cách. Nó cổ xuý tính luận lí, và thông qua luận lí nó mở lối vào chốn cuồng điên.
Lần đọc lại này, khi Italo Calvino đã được dịch 6 quyển ở Việt Nam, tôi đẩy Nếu một đêm đông có người lữ khách lên đọc đầu tiên vì tôi cho nó riêng một chỗ đứng khác biệt. Khác biệt bởi về văn chương, nó kém hơn hẳn 5 tác phẩm còn lại. Cấu trúc mới lạ là điều mà nhiều người đọc cho là thế mạnh của Nếu một đêm đông có người lữ khách thì tôi lại không ưa nhất, tôi ghét Italo Calvino của tôi ở những trò quái chiêu, tôi chỉ thích ông phóng to một hình ảnh mà ông muốn thôi. Nếu một đêm đông có người lữ khách là câu chuyện về những con người đang nỗ lực thu vén đời mình giữa một mớ những điều ngẫu nhiên, cụ thể ở tiểu thuyết này là nhân vật Người đọc (Nam và Nữ, mà chủ yếu là nhân vật Người đọc Nam), người luôn đi tìm chương tiếp theo của cuốn sách anh ta đang đọc dở. Còn với tôi, đây là tiểu thuyết về chính sự đọc, đọc là niềm hạnh phúc cô đơn [vì thế mới là độc giả, thay vì đọc giả :p], đặc quyền người đọc, là một quyển sách buộc tôi phải thực hành việc vạch một con đường qua sự đọc như thể qua rừng rậm; một quyển sách diễn giải mối quan hệ nhà văn-người đọc, nhà văn-dịch giả-người đọc... theo cách khiến tôi cho rằng mình đang trở thành một con bài trong trò chơi quái chiêu của Italo Calvino. Nhà văn có một công cụ trong tay đó là xóa bỏ thế giới và xây dựng nó theo cách của họ; người đọc đọc văn bản đó cũng có năng lực xóa bỏ thế giới mà người viết dựng nên và thay vào đó một thế giới khả dĩ hơn và mọi điều đều có thể được chiêm quan dưới logic của những phóng chiếu. Và như vậy, sự đọc luôn là pha chuyển tiếp giữa người viết và người đọc, người ta tìm đến sự đọc để trốn và để làm những việc không thể nói được ;)
Đọc Nếu một đêm đông có người lữ khách rất thường có cảm giác đang chơi threesome trong đó độc giả và các nhân vật fucking, fighting. Thông qua cuộc làm tình, độc giả kết liễu chính mình trước thời điểm đọc sách, đóng băng nhân vật và thế chân họ tham gia vào tiến trình câu chuyện, vì độc giả kết liễu nhân vật, phá ngang nên phải tiếp tục từ giờ phút phá ngang ấy cho đến cuối cùng, cùng trải qua những cơn rung mình, những rung chấn của câu chuyện như qua một cuộc làm tình thực thụ
Độc giả thường quan tâm tới tác giả như là một người hiện hữu trong tác phẩm, độc lập với tác giả là một chủ thể, một con người hiện hữu ngoài trang sách. Mọi quyển sách đều tiếp tục ở ngoài trong thứ ngôn ngữ khác, thứ ngôn ngữ im lặng mà tất cả các ngôn từ trong các sách ta tin là mình đọc đều dẫn chiếu tới. Đọc là tiến về phía cái gì đó sắp sửa hiện hữu song chưa ai biết nó sẽ là gì; đọc là băng qua sự dồi dào của chi tiết vốn che phủ cái khoảng rỗng mà độc giả không muốn nhìn ra hoặc không đủ khả năng nhìn ra; đọc là sự buông mình đầy hân hoan theo làn sóng các sự kiện, hay là sự rút lui vào trong bản thân mình như thể tập trung vào một dự đồ ám ảnh, mọi cái đọc khác đều chỉ để ngụy trang còn dự đồ kia là nỗi ám ảnh không mục đích… nên tôi không nhớ rõ là những nhà văn nào, nhưng ít nhất nhớ rõ Umberto Eco thuộc típ nhà văn luôn mong mình chết trước khi tác phẩm được biết đến rộng rãi để tác phẩm có đời sống riêng của nó, hành trình của quyển sách được viết ra thoát khỏi những phân tích, nhìn nhận của chính người viết áp đặt lên nó. Tiểu thuyết hay bất cứ quyển sách gì đều có rất nhiều điểm nhìn, khi độc giả nắm lấy điểm nhìn của mình, khước từ ý tưởng chuẩn thức về sự thẳng, đường thẳng thì đó luôn là điểm nhìn hay nhất, ít nhất là với người đọc chọn điểm nhìn ấy.
[có rất nhiều cái có thể nói về quan niệm của nhà văn, đặc quyền của người đọc, độc giả lý tưởng, tiểu thuyết lý tưởng với độc giả, vai trò của dịch giả mà tôi muốn nói, nó được Italo Calvino lồng vào các tiểu thuyết dang dở (các chương) trong Nếu một đêm đông có người lữ khách, tôi cú mèo lắm vì mình không đủ năng lực để làm gì đó cho mình đặng mai này nhìn lại. Câu chuyện tôi khoái nhất (nhẹ nhất, không phải hay nhất) trong tiểu thuyết này là câu chuyện diễn ra ở Nhật Bản: Trên thảm lá sáng ánh trăng; pha tôi thích nhất là cuộc giao hoan của vợ thày giáo và học trò, cô con gái thày giáo đứng chứng kiến và lặn ngụp vào trạng thái giao hoan, và trên hết là thày giáo-người đóng vai trò bài binh bố trận đứng quan sát biểu cảm của con gái đứng nhìn vợ và học trò của mình giao hoan. Câu chuyện này tất nhiên làm tôi nhớ nhiều đến Chiếc chìa khóa của Junichiro Tanizaki, nhưng ở đây là Italo Calvino, và tôi thích nhìn nhận người viết trong vai thày giáo, độc giả trong vai cô con gái, các nhân vật trong vai hai người giao hoan. Và tổng thể cuối cùng, người đọc câu chuyện là người quan sát từ trên cao tiểu thuyết trong một tiểu thuyết khả thể. Thế này nhé: Từ những quyển sách làm thành những tạo phẩm, rồi nhét tất cả những tạo phẩm này vào một quyển sách, từ quyển sách này tạo ra tạo phẩm, tạo phẩm khác. Rồi lại cho nó vào một quyển sách khác… cứ như vậy (có ai hiểu ý tôi không? Kiểu mỗi file sau là một file trước nó được ghi đè thêm lên í @.@ #$#%$^$#$^$^#$ fuck .I.)]
Khép lại Nếu một đêm đông có người lữ khách, tôi bỗng nảy ra một ý nghĩ, giữa việc đọc và việc không đọc thì việc làm nào dễ dàng hơn, chúng ta được dạy về đọc-viết từ khi vẫn còn lò thò mũi xanh, vậy thì thường có xu hướng đọc bất cứ gì bị quăng ra ngay trước mắt, chẳng dễ dàng gì để thắng được thôi thúc đọc, vậy là suốt đời ta cứ làm nô lệ cho những gì được viết ra và quẳng trước mắt ta, ta cứ thế là đọc, vô tình đọc, mong muốn đọc. Vậy làm thế nào để khước từ việc đọc? Italo Calvino trong Nếu một đêm đông có người lữ khách đã có một gợi ý để không đọc, “không khước từ nhìn vào những con chữ viết. Ngược lại, ta phải nhìn vào chúng, thật chăm chú, cho đến khi chúng biến mất”. Nhưng lúc đó có là đọc những gì được viết ra không, hay là đọc giữa các dòng :p

Ngày xưa tôi đọc Palomar ngay sau Nam tước trên cây, lúc ấy Palomar với tôi mang màu ảm đạm, già cỗi với những suy tư và tản mạn rất khó nắm bắt. Đến giờ Palomar vẫn thế, vẫn là những ghi chép suy tư, những bài tiểu luận mà như Italo Calvino có nói những lúc ông viết về những suy tư thì những gì ông muốn viết là những gì ông đã không viết, điều này đọc ở phần 3 Im lặng của Palomar là rõ nhất, sự im lặng luôn bao hàm điều gì đó nhiều hơn cái ngôn ngữ có khả năng biểu lộ. Palomar tác động đến tôi khác trước đây, có phải tại tuổi tác không hehe. Không ngạc nhiên khi ông viết Palomar năm 1983 chỉ vài năm trước khi mất, ở thời điểm mà tuổi tác nằm lọt thỏm trong những suy tư bắt nguồn từ những việc nhỏ hiện ra trước mắt (bụng của con tắc kè, một kí lô rưỡi mỡ ngỗng, hai con rùa giao hợp, tiếng huýt của con sáo, …) dường như mọi thứ diễn ra đều trở thành những thước phim tua chậm trải suốt dòng suy tư. Palomar là những câu hỏi nối tiếp những câu hỏi của một nhân vật ôn hòa nhưng nhức nhối bẳn tính, hài hước nhưng chua chát. Tôi tự hỏi Italo Calvino liệu có phải là chính Palomar, Nam tước Cosimo hòa với vũ trụ với xã hội với đồng loại ở một khoảng cách đủ xa còn Palomar thì lần chần giữa việc ta không thể hòa điệu với xung quanh và ngay cả với chính ta nhưng Palomar vẫn duy trì một con đường với cách thức vừa ở trong và cũng ở ngoài, vừa trên đường và vừa ở dưới bề mặt “chỉ khi đã biết bề mặt của sự vật, ta mới có thể mạo muội đi tìm cái bên dưới. Nhưng bề mặt của sự vật không bao giờ cạn”, “chúng ta không thể biết gì về bên ngoài nếu chúng ta không vượt trên chính chúng ta… Vũ trụ là một chiếc gương qua đó chúng ta chỉ có thể chiêm ngắm cái chúng ta đã học để nhận biết chính chúng ta”.  
Italo Calvino ngoài trang sách mình viết là thế nào :p. Ông qua bản ghi chép từ băng phỏng vấn, từ hồi ký của nhà phê bình văn học Ý, từ trong cái nhìn của dịch giả William Weaver (dịch giả gắn bó lâu năm với Italo Calvino, người dịch tác phẩm của Italo Calvino sang tiếng Anh) thế nào… không khác nhiều với các nhân vật của ông. Đầu tiên là cô đơn, không một người bạn thân, không nói nhiều và không chan hòa với người khác, lúc nào cũng ở một thế giới khác, thế giới có một tử tước bị chẻ đôi người, của một thằng bé sống cả đời trên cây đội vòm cây chân không chạm đất, của một hiệp sĩ xủng xoẻng trong bộ giáp sắt mà không có hình thù, thế giới của một tiểu thuyết lúc nào cũng dở dang ở những chương đầu tiên, thế giới của những thành phố vô hình là trú sở trong tâm tưởng và giấc mơ… làm sao một người sống ở những thế giới như thế có thể tìm thấy một cô đơn khác ở vũ trụ này, làm sao có thể chan hòa với xung quanh với đây với kia :). Thứ đến là nghiện đọc nghiện viết nghiện suy tư nghiện cấu trúc nghiện từ ngữ, ông dường như rất thích tra từ điển, diễn giải từ ngôn ngữ của mình sang một ngôn ngữ khác và ông kiên định đến ngờ nghệch ngây ngô với ngoại ngữ của mình, William Weaver kể một câu chuyện, ông đã từ chối một dịch giả vì dịch một truyện ngắn của ông thành In Black anh White thay vì Without Colors, Italo Calvino từ chối vì sự sáng tạo quá trớn của dịch giả thật lố bịch, ông nói “vì đen và trắng cũng là màu sắc” và theo như lời William Weaver thì Italo Calvino có xu hướng muốn tự dịch tác phẩm của mình hơn là tìm đến bất cứ dịch giả nào. Thế rồi nhà văn ông muốn đọc kỹ là ai :), Kafka nhé, với Amerika :)
Bạn có thể tìm đọc những bài viết ngắn của ông như Tại sao đọc tác phẩm kinh điển, Từ ngữ thành văn và bất thành văn, Nhà văn và thành phố, 3 truyện ngắn trong tập Numbers in the Dark and Other Stories dưới tên Chỉ cần vậy thôi, Tia sáng, Người gào tên Teresa; bài viết của Michael Wood, Rowan Gaither: Những bức thư của Italo Calvino, Nghệ thuật hư cấu của Italo Calvino… tất tật được Duy Đoàn chuyển ngữ, ở trang chiecnon.wordpress.com
[Thôi, tôi phải tạm để đây thôi, khép lại 2 ngày mà tôi đã tự hứa từ rất lâu rồi, là tôi sẽ tạo một ổ quan trọng về Italo Calvino cho riêng tôi. Mai đi chơi, không thì ma sách ám í]

7.8.17

tại sao phụ nữ là người khác :p (III)




[Hồi tháng 3 Đại hiệp bẩu muối mặt hỏi mình về bộ Giới nữ, lúc í mình hơi tủm tỉm cười về “muối mặt”, nhưng giờ thì bắt đầu hiểu cảm giác “muối mặt” rồi, đã có rất nhiều thứ nhưng vẫn tha thiết muốn có thêm một thứ mình chưa có :p, mà cái thứ mình muốn thì nó lại đang ở chỗ thế nào thế nào đấy. Thôi nói luôn, con xát muối vào mặt rồi đây, cụ nào có bộ Giới nữ xin rộng lòng đổi cho con mí, chiến hữu của con vụ này rắn quá, con pó tay zồi, cụ nào có thì để cho con mí, con cung Thiên Bình, con chả đòi quà rì đâu, đổi cho con đã là món quà lớn zồi, nhất là các cụ nam giới, rì chứ chịu nhường phụ nữ bộ sách về giới tính của chính họ là nam tính lắm í, đàn ông ngất ngưởng luôn í, oách luôn í, thật đấy thật í]
Bộ Giới nữ nói thật là mình đánh vật tính năm thì phải từ năm ngoái sang năm nay, cứ tiến được chừng hơn trăm trang thì lại bỏ bẵng một đôi tuần, một đôi tháng, lúc sờ đến thì đọc lại từ đầu, cứ độ vài ba lần như thế. Mãi gần đây chiến hữu đòi khủng khiếp quá, mình đành gác lại cả cơn phê Italo Calvino để luyện cho xong bộ Giới nữ. Lần quay lại này ngầy ngật mãi không quá được bốn chục trang, thế mà một ngày dân rồ sách phát rồ về dịch thuật, mở màn là bảy rưỡi sáng mình đang ngủ, chiến hữu tink tink tin nhắn kiểu thất thanh ‘’Sapiens bắt đầu bị ném đá” :p, thế là mình bật cbn dậy xem dân tình ném dư lào, ngắm có chuẩn không hay là cho đá đi tìm chim trên zời, mình bảo chiến hữu nhẹ đê nhẹ đê, bắt chước Nam Tước trèo lên cây vui chơi mí vũ trụ, thi thoảng xem thiên hạ xỉa nhau kiểu ‘nhạc bất quần’ nó dư lào, vì xem đại hội quần hùng được có một buổi sáng thì chán mớ đời, được khoảng 5-7 người ngắm chuẩn, còn đâu toàn đông và hung hãn vãi, với thế lực kiểu này cứ để bọn chúng té nước theo mưa đê, việc của mình là nguẩy mông rời xa, ngửa mặt ngắm vũ trụ cho vui. Trong một diễn biến khác, loạn lạc như thế mà chiến hữu vẫn đạp xe cuối tuần tung tẩy ngoài đường chỉ để qua nhà con đòi Giới nữ các cụ ạ [thật vãi]. Thế là con phải đành lòng ngồi trên cây đọc Giới nữ thay vì ăn chơi nhải múa thi thoảng zỏng tai nghe các vận động viên môn đá ném ném đá rơi dưới gốc cây [vụ này hay phết, sáng cbn mắt về nhiều nhân vật hí hí hí]
Trong đêm mưa gió nằm đọc Giới nữ với áp lực tiến độ đè nặng lên tóc, con đọc một mạch hơn trăm trang sách, nuốt không biết bao nhiêu sỏi [Đại hiệp cũng công nhận là dịch như khỉ mà], ghi chép note niếc đàng hoàng. Phần I Số phận, Phần II Lịch sử, Phần III Huyền thoại…, bắt đầu từ cuối phần II đầu óc sáng bừng bừng, từ đó về sau [sang đến tập 2 và hết] không thể ngừng kinh ngạc về công trình đồ sộ của Simone de Beauvoir, càng đọc càng thấy thần sầu quỷ khóc. Cụ thể thế nào thì các cụ đợi sách tái bản đọc nhé, hy vọng là có tái bản bộ này. Có mấy thứ phục vụ việc cá nhân của con, nên con note lại
Simone de Beauvoir đã dùng rất nhiều các ghi chép tư vấn tâm lý [và qua lịch sử các thời đại, xã hội loài người] để minh họa, dẫn chứng cho những lý luận, kết luận, thăm dò của mình. Ngoài ra, phần này rất quan trọng với con, đó là bà phân tích các nhân vật nữ trong tiểu thuyết đặt trong bối cảnh xã hội, tình huống cụ thể để giải quyết luận điểm của mình. Simone de Beauvoir đã chọn ai trong những nhà văn nữ, các cụ hẳn nghĩ đến Virginia Woolf - tất nhiên, George Sand – hẳn là thế, chị em Bronte – có lẽ :p…, thế có ai nghĩ đến Colette như con không :p. Về Colette, cách đây không lâu con có sờ đến Nàng mèo và Chừa yêu, nhưng con đặc biệt thấy rõ cái gọi là không khí phủ đầy lên những thứ bà ấy viết, một sự nữ tính, đàn bà tính không lẫn vào đâu được. Và cuộc đời bà ấy cũng là một cuộc đời có thể dùng để suy nghĩ về giới nữ, những ai quan tâm tới văn học Pháp nói riêng, văn học nói chung thì chắc không lạ gì câu chuyện về vợ chồng Willy – Colette, cuộc đời của bà ấy có thể coi là một tiểu thuyết điển hình tính nữ. Vì vậy khi đọc Giới nữ của Simone de Beauvoir, nhìn thấy sự xuất hiện dày đặc của Colette trên các trang viết nghiên cứu đồ sộ về giới nữ, lòng con thấy mãn nguyện, à, vậy ra là mình ngửi mùi đúng [hơi kiêu mạn tí], nhưng quả tình là sung sướng, suy nghĩ của mình hóa ra cũng đuổi sau đuýt của người đàn bà thông tuệ Simone de Beauvoir, mình không ăn hại lắm. Người viết nữ thường rơi vào nghịch lý sáo mòn, tức là chính lúc họ nghĩ họ độc đáo đủ để nhìn nhận mình và đưa hình ảnh của mình ra bên ngoài thì cũng chính là lúc họ tìm cách tái tạo lại bản sao nhàm chán của chính mình. Còn Colette, Colette tìm vào sâu bên trong mình một cách kiên nghị những cảm giác sống động màu mè nhất, vi tế nhất [đọc những đoạn viết về thiên nhiên, vườn tược, chim ca hát véo von bướm nhịp nhàng lượn hay dáng điệu uyển chuyển, cái ngước mắt nhìn của một nàng mèo… đọc cái là nhận ra ngay Colette] và cho nổi nó lên bề mặt ngôn ngữ tức thì, không cân nhắc không chần chừ một cách vô úy, tính bột phát vượt lên trên và ra ngoài tư duy gò bó của giới, thay vì nắm bắt từ ngữ như một mối quan hệ giữa chính mình và xung quanh thì bà thản nhiên bộc lộ cảm xúc nữ tính, một hình thức dám tự tạo lập bản thân. Còn George Sand, hehe, tạm đóng băng, bảo khởi sự đọc nghiêm túc bà ấy từ 2 năm trước mà kiếm sách của bà ấy chưa đủ :p. Còn Emily Bronte và Virginia Woolf, con gộp hai người vào một bởi một nghiên cứu cái chết, một nghiên cứu cuộc sống, song đều có màu bi quan, hai người họ không băn khoăn không đặt câu hỏi, không tố cáo mâu thuẫn… chỉ đơn giản là họ xét đoán cuộc sống theo một cách rất nghiêm túc, trong đó V. Woolf tiếp cận chính tính nữ của bà trong sự tự do tương đối, tìm cách giải mã những ý nghĩa xa lạ trong mình và tự đánh mất mình để hòa vào một sự hiện diện khác, trong khi tính nữ, nữ quyền, giải phóng phụ nữ, bình đẳng giới là gì, là tháo bỏ sự nhốt chặt trong mọi quan niệm về giới, là tự do để phụ nữ được là phụ nữ, phụ nữ nên là phụ nữ, chứ không phải phủ nhận nó, gồng nó lên để thành người khác [đến đây con cũng lý giải được việc đọc V. Woolf của mình, luôn luôn là cảm giác chạm không tới, mở sai cửa, bơi giữa các dòng]. Đến ngày nào đó phụ nữ có thể sống và yêu trong chính sự tồn tại của mình chứ không phải sự yếu thế, không phải để tự trốn tránh mình mà là để tìm thấy mình, không phải để tự khước từ mà là để tự khẳng định mình, tự nhận thức mình… thì sinh ra là phụ nữ mới là một nguồn sinh lực chứ không phải một tai họa sinh ra là một người khác, chỉ đơn giản phụ nữ là phụ nữ thôi. Nói như Nietzsche thì “Một phụ nữ càng yêu với tư cách một phụ nữ thì càng là phụ nữ một cách sâu xa”, mình thích nghĩ “yêu” ở đây chính là “sống”
Simone de Beauvoir trong công trình này trích dẫn những anh tài nào :p Lev Tolstoy, Marcel Prevost, Francois Mauriac, Stendhal, Marcel Proust… và đặc biệt là ai, he he, Balzac nhé;), đến đây lại vểnh mũi kiêu ngạo tí, người tôi ngưỡng mộ quay lại đọc Balzac và dịch, cũng từ đó húc đầu vào những suy nghĩ về giới nữ hahaha, nên ngay khi đọc thấy Simone de Beauvoir nhắc tới Balzac thì tôi hiểu ngay rằng, Giới nữ kiểu gì cũng sẽ xuất hiện nhiều Balzac, và quả không sai. Về Balzac cũng như những người viết nam giới, sẽ tạm đóng băng:p
Giới nữ được viết năm 1949, đến nay đã có rất nhiều thay đổi về xã hội, cách nhìn nhận trong chính giới nữ nhưng nhìn chung, tôi vẫn giữ quan điểm tất cả những tư tưởng, triết lý sống, thậm chí cả khoa học hiện đại chỉ là sự diễn giải, ứng dụng của những giá trị trước đây, bổ sung thêm cho trước đây. Thần chú khép lại, Simone de Beauvoir mượn lời của Marx, tôi hoàn toàn bị thuyết phục: “Mối quan hệ trực tiếp, tự nhiên, tất yếu giữa con người với con người là mối quan hệ giữa đàn ông và đàn bà… Đó là mối quan hệ tự nhiên nhất giữa người với người.
Vậy thì sao nào :p, phụ nữ chưa bao giờ và cũng không nên tạo cho mình một xã hội độc lập tới ngẩng cao anh dũng :p và khép kín. Sợi dây gắn bó của nam giới và nữ giới là sợi dây đoàn kết với tư cách đồng loại dựa trên cơ sở là một cộng đồng thống nhất, tuy nhiên nên và rất cần xác định cho mình một quyền tự do mang tính hiển nhiên và làm cho tinh thần này đốt lửa được trong lòng thế giới không phải để vượt lên sự phân hóa tự nhiên giữa nam giới và nữ giới mà là để nhận thức đúng giá trị của mình. Phụ nữ là phụ nữ thôi, đơn giản chỉ là phụ nữ.
Và xin đừng quên sự tồn tại kiên định, táo bạo của những người không phải giống đực, không phải giống cái, mà chỉ là đứa con của vũ trụ
p/s: khi đang đọc tập 2 của Giới nữ thì tôi đi tìm mối liên hệ giữa Colette và Simone de Beauvoir dù nhẩm nhẩm thì họ chênh nhau 35 tuổi, cái này là do tôi nhớ nhầm vì trước đấy đọc Colette thấy bà ấy nữ tính quá, không hiểu sao tôi nghĩ tới Simone de Beauvoir dù sự nữ tính của Beauvoir ở thái cực khác của táo bạo, nên đầu óc tôi cho luôn hai người đàn bà Pháp Colette và Beauvoir làm bạn với nhau :v, nên khi tôi tìm kiếm mối quan hệ bạn bè của họ thì không thấy dấu vết gì, thế là lại phải check lại tiểu sử Colette J. Tuy nhiên, nhờ vậy mà biết rằng có tài liệu về bộ ba Colette, Simone de Beauvoir, Marguerite Duras từ năm 1999, và nó được dùng để tham khảo khá rộng rãi, vậy đấy, tự tìm hiểu nó khổ nó sướng vậy đấy :p


6.8.17

tại sao phụ nữ là người khác :p (II)



Mình biết điều trong ảnh kia, nhưng mình vẫn không ngừng ngạc nhiên mỗi ngày khi phải nói nó với những người phụ nữ quanh mình rằng với đàn ông, tình yêu chỉ là một phần của cuộc sống, với từng người thì nó là một phần nhất định phải có hoặc một phần như bao phần khác hoặc một tỉ lệ nào đấy; còn với phụ nữ, phụ nữ luôn nghĩ tình yêu là tất cả cuộc sống của họ, tình yêu là điều tiên quyết phải có trong đời.
Hằng ngày, mình vẫn phải bơn bớt cười mỗi khi đọc một cảm nhận sách nào đấy của chị em viết, tức là thế nào thì thế, có những bạn bao giờ cũng bắt đầu từ điểm nhìn tình yêu, chuyện tình yêu, và tất nhiên, cũng kết thúc bài cảm nhận của mình trong tình yêu bi kịch, bi đát, nồng thắm hoặc thích hay không thích cô này anh kia vì họ đã hành xử với tình yêu như trò mèo, như con điêng như thằng dở . Mình thú nhận mình cười co người đỏ mặt trào nước mắt trên giường mỗi khi đọc cảm nhận như thế, nhưng gần đây mình bơn bớt cười rồi, vì mình đã bắt đầu hiểu ra tâm lý của chị em. Xin ăn năn 
Có một lần nói chuyện với ông bố, mình bảo tại sao đàn ông có người yêu, có vợ có con… người ta vẫn tiếp tục học tập, tìm tòi, đam mê còn phụ nữ thì lại zẩm như thế, cứ có người yêu vào là coi như mọi thứ chấm dứt từ đây, đời em chỉ có tình yêu của anh, lấy chồng xong phát thì đời này em chỉ có anh có con, chấm dứt tất cả, đầu óc bít bùng vào, trầm cảm sau sinh, có việc áp lực căng thẳng cái là gần như phát điên; nhưng vẫn may mắn chán nếu phụ nữ còn có người yêu có chồng vì bi kịch lại nằm ở số chị em không có người yêu, không chồng hoặc chuyện tình yêu hôn nhân cắc cớ không tới đâu, trông họ hết sức thiểu não, mất sức sống, nếu có thể chọn màu thì màu của họ mờ mờ như thể một cơn gió vội qua màu sắc ấy tan vào thinh không, và họ thường xuyên ‘bán than’ rằng mình cô đơn, họ ngừng mọi vui thú cuộc đời, không còn gì thu hút họ ngoài những rệu rã quanh đi quẩn lại cũng là ‘người ở nơi đâu, Mr của đời em’. Bố mình hôm í cười sặc hết cả rượu bảo, thế các bạn kêu với con nhiều lắm à, bố thì thấy có nhiều người người ta còn không biết mình cô đơn cơ, dạng ý mới nguy hiểm. Mình nhẩu mỏ bảo, không, con nghĩ cô đơn hay không nhiều khi là một lựa chọn, người không biết mình cô đơn là người không tự nhận thức được mình, nó thuộc về nhận thức sự tồn tại, những người này con không quan tâm, thật đấy. Con chỉ để ý những người nhận ra mình cô đơn và bế tắc. Và đặc biệt hơn, những người nhận ra mình cô đơn và người ta chơi được với cô đơn ấy. Về khoản chơi với cô đơn, đàn ông khá hơn hẳn phụ nữ, đàn ông luôn có một cái gì đấy quan tâm ngoài tình yêu [ông nào không có thì úp mặt vào tường tự xử nhé], còn phụ nữ thì 10 than cô đơn có đến 9 vì tình. Mình thẳng thắn nói với ông bố mình rằng, con không thấy buồn khi phải một mình, vì với con nó là lựa chọn, con cũng cần đàn ông làm bạn để cân bằng để giao thoa những cái thiếu thừa như mọi phụ nữ trên đời nhưng con là phụ nữ mà, phụ nữ là phụ nữ thôi, bọn con là những gì bị đánh bật ra khỏi trung tâm trong cơn hỗn loạn trời đất nên bọn con phải tìm về cái nôi ấy, và trong hành trình về nhà thì lúc nào chả cô đơn, con cảm thấy cô đơn thực sự khi con nghĩ về chính con, con không hiểu được con, tại sao con lại là con như thế này mà không phải như thế kia, tại sao con cứ mãi thấy mình còn nhiều ràng buộc đến như thế, tại sao con lại là con ở đây lúc này… Đấy, nên con không hiểu được phụ nữ, lúc nào con cũng cảm thấy con là ai khác sống trong cơ thể phụ nữ này của con :’)
Nhân tiện mình cũng mở ngoặc chuyện này, bà nội mình tên Thanh Tâm, còn mình là Thanh Tú, mình không phải chị Thanh Tâm hay anh Biết Tuốt. Cái nhìn của mình về tình yêu, hôn nhân, ứng xử giao tế… rất không đúng chuẩn, trên đời này không có đúng sai nhưng mình không đúng chuẩn, mình lại hay nói sự thật, sòng phẳng thẳng thắn quá nên kiểu gì thì kiểu, các bạn cũng bị shock, nói thẳng nhé, cho rằng mình dạng máu lạnh, đầu óc méo bình thường, tách bạch quá đâm ra không phù hợp với những thứ các bạn muốn nghe [dù sau một thời gian, lại thấy mình nói đúng quá, nên lại tỉ tê với mình huhu]. Con người thường hay có xu hướng chỉ muốn nhìn thấy những gì mình muốn thấy, muốn nghe những gì mình thích nghe… Cái này mình tiên quyết không thực hành. Vì vậy, mình xin quỳ xin lạy các trạng thái tâm trạng sau 23 giờ. Mình sống rất không đúng cái dàn bài chung của mọi người, nên các bạn đừng chấp, có rì 9 giờ sáng hôm sau nói chiện tiếp [ ngoại trừ các trường hợp cực thân quen, không ‘bán than’ với mình được thì sẽ lục mạch điên đảo nhé :p]

Thần chú đây 
Người ta không phải sinh ra là phụ nữ. Người ta trở thành phụ nữ [trích Phần IV, Chương I: Giới nữ - Simone de Beauvoir]

4.8.17

tại sao phụ nữ là người khác :p (I)



Những biến đổi về sinh lý làm cho mình nghĩ cơ thể mình là trung tâm của cái diễn ra trong chính mình nhưng lại không liên quan tới cá nhân mình. Tức là với mình, những biến đổi này như một dạng tai ương sao chổi rơi xuống đầu í, chỉ còn cách chấp nhận, biết cách đánh lừa bộ não để sống với những biến đổi sinh lý này được lúc nào tốt lúc í, vậy thôi nhỉ :'). Các bạn đừng cười, mình nói thật đấy, dù là phụ nữ nhưng mình luôn nghĩ: Phụ nữ là người khác [bi kịch quạ], và câu Tại sao phụ nữ là người khác, với mình không phải là câu hỏi 
Mình coi thân thể là công cụ tìm hiểu về thế giới, về chính mình nên hai năm nay mình rục rịch những ghi chép riêng nhỏ lẻ có ý nghĩa với mình về tâm sinh lý phụ nữ, và nói thật là càng lúc càng rối tinh rối mù vì theo thời gian những người thân, bạn bè nữ giới đều đi lấy chồng sinh con và mình càng lúc càng không hiểu tâm lý phụ nữ, dù đã cố gắng đặt mình vào vị trí của họ nhưng vẫn chỉ cho thấy tâm bệnh của họ quá lớn lao, cao cả đến mức mọt đời mình cũng chả thể hiểu được sao trên đời này lại tồn tại một điều, một gì đấy phức tạp như phụ nữ. Và vì tính phức tạp quái gở của phụ nữ, mà mình là một trong số quái gở ấy thì bản thân mình đã không gồng gánh nổi mình rồi, nên mình rất hạn chế chơi thân với nữ giới [một việc mình đã linh cảm và thực hành trong suốt 12 năm qua]
Kể chuyện vui hôm qua đi khám, ngay khi y bác sĩ bảo mình cởi hết áo, bỏ thắt lưng khuy quần... nằm lên giường, hướng dẫn mình cách nằm là mình biết quả này hình ảnh siêu âm lại bình thường rồi, mình không mong nó bất thường, nhưng mình biết có khối u tồn tại trong cơ thể mình, điều mình cần là kích thước của nó suốt 5 năm qua đã nhỏ đi được bao nhiêu sau 9 tháng làm chuột bạch cho nhân điện, một việc mà 4 lần đi khám thì 2 lần siêu âm ra hình ảnh khối u, 2 lần thì không thấy gì bất thường he he he, nhưng chuyên môn bảo rằng mảng này phức tạp và khó nên mình không trách gì, thật tình đấy, chỉ là mình cần biết cố gắng dùng y học bổ sung năng lượng sinh học chữa bệnh của hai bố con mình thử nghiệm trên cơ thể mình có tác dụng ở mức độ nào thôi. Bác sĩ siêu âm hôm qua hỏi mình đi xung bao gìơ chưa? Mình bảo chưa [mình đến gìơ vẫn không biết xung là gì, có thể là xung điện khối u]. Xong rồi hỏi mình thấy u ở vị trí nào vì trên hình ảnh siêu âm vẫn chưa thấy khối u, mình bảo những lần trước sờ thấy và hình ảnh siêu âm nó ở vị trí cách trung tâm 1cm, hướng 6 gìơ. Nhưng, gần đây tự khám thì thấy dường như ở hướng 6 rưỡi. Xong rồi hỏi lại mình chưa xung bao gìơ à? Mình bảo chưa. Rồi bảo mình chỉ vị trí u vì đặt đầu dò lăn qua lăn lại không thấy khối u, mình lần mần cứ ba ngón tay nhích từng tí từng tí một ra cái u, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh nhìn nhìn mình làm rồi hỏi em sinh viên y à. Mình bảo ko, trước e học điều dưỡng, cách khám này em học của các bác sĩ ung bướu
Thật ra đến 70% những kiến thức y khoa mình có, đều do đọc các thể loại mà ra, chứ bạn nào học điều dưỡng với mình đều biết, ngày xưa mình học hành lớt phớt, bệnh phòng thì láo nháo bỏ suốt, cả mấy năm không viết hết được một quyển vở mỏng, điểm cũng ngon nhưng ngon là do khả năng nhớ tạm thời của mình tốt [trước ngày thi gìơ thi mới cắm mặt đọc tài liệu, xuất hiện từ khóa là đọc, chứ chả biết mịa rì hết]. Nên mình không đặt kỳ vọng gì vào việc làm mang tính zẩm này của mình, những ghi chép tâm sinh lý nữ giới, các trường hợp bệnh và đáp ứng thuốc cũng như tiến trình tâm lý tác động tới sinh lý và ngược lại... cứ tiến hành thôi, tiến hành mãi chả nhẽ không ra cái rì, mà không ra cái rì cũng là chuyện bình thường mà. Anh D có lần nói với mình rằng, đọc về maya rất rối rắm phức tạp, nhưng chỉ cần tóm được sợi chỉ của nó thì mọi thứ dường như lại cực kỳ đơn giản. Mình thì mình nghĩ về phụ nữ chắc chả bao gìơ tồn tại cái sợi chỉ ấy, hoặc có tồn tại thì nó sẽ như này: phụ nữ á, phụ nữ là phụ nữ thôi 
Chỉ muốn nói Simone de Beauvoir viết về phụ nữ, tâm sinh lý, biến chuyển tuổi trẻ tuổi gìa bệnh tật vân vân vân vân mình rất mang ơn, nhưng sao bộ Giới nữ lại loằng ngoằng dư lày, vừa đọc vừa luận, kiểu này đầu hàng thật í huhuhu
Năm nay 31-32 tuổi, có mấy thứ phụ nữ Lốc muốn thay đổi: 1, ngủ trước 1-2 gìơ sáng. 2, tắm trước 11 gìơ đêm. 3, cố gắng đọc dưới 10 quyển sách/năm, sách nói chung, không kể thể loại. 4, duy trì tập yoga, tuần 1 buổi hay thế nào thì thế, đừng bỏ bẵng tính bằng năm nữa... đại loại thế

25.7.17

Cái đẹp biến đổi từng thớ vân hiện thực


Cuối cùng cũng khép lại The Goldfinch, lâu lắm không đọc dày nên cảm thấy hơi biêng, nhất là ban đầu chiến hữu bảo 3 ngày chứ [chơi nhau vãi]. Quyển sách sẽ là món quà cho những bạn thích đọc tiểu thuyết bàn về cái đẹp về nghệ thuật, cụ thể là hội họa; đồ cổ: đồ gỗ cổ (như tôi), đồ nội thất, đồ gốm sứ, đồ bạc, sách bản in đầu bản in lần mấy lần mấy, dù chỉ xuất hiện ít thôi (tất nhiên là có tôi rồi) và đặc biệt là những bức tranh cổ (tất nhiên là thế rồi, tên quyển sách đã nói lên điều ấy); những người không biết vì lẽ gì lại yêu cái gọi là ‘những mơ màng của phê thuốc phê chất kích thích đồ uống có cồn’, phê ngầy ngật ấy (như tôi nốt); và hehe, tôi thích những quyển sách được nhắc đến trong Chim sẻ cánh vàng, nhất là đoạn gần cuối nhắc đến Đi tìm thời gian đã mất của Marcel Proust, một chi tiết ghi dấu ấn với nhân vật bác Hobie trong tiểu thuyết, và có thể với nhiều người nữa, thậm chí họ không cho đấy là chi tiết, có thể là một cái gì đấy mà mỗi khi nhớ đến Proust thì họ đều nhớ đến Odette tóc xỏa lung tung, cặp má loang lổ mệt mỏi bê trễ <3 p="">
“những bức tranh ấy là một phần rất lớn trong tuổi thơ ông, phần sung sướng nhất, trước khi ông ốm – con độc, được các gia nhân yêu chiều chăm bẵm hết mực – vả, quýt, hoa nhài trên ban công – ông biết cả tiếng Ả rập ngoài tiếng Pháp, cháu biết mà, phải không? Và…” – Hobie khoanh tay thật chặt, đập đập ngón trỏ lên môi – “ông thường bảo với những bức tranh thực sự quý giá, có khi người ta hiểu được nó tận sâu bên trong, gần như sống trong nó, dù chỉ qua bản sao. Ngay cả Proust – có một đoạn văn nổi tiếng, Odette mở cửa khi đang bị cảm, hờn dỗi, tóc xõa lung tung, da chỗ trắng chỗ đỏ, và Swann, trước thời điểm ấy không hề để mắt đến cô ta, đã lập tức phải lòng vì trông cô ta y như một thiếu nữ của Botticelli trong một bức bích họa hơi bị hư hỏng. Mà Proust chỉ biết qua bản sao. Ông chưa bao giờ được ngắm bản gốc trong nhà nguyện Sistine cả. Nhưng dù có thế – cách nào đó cả cuốn tiểu thuyết là để nói về khoảnh khắc ấy. Và ngay cả chỗ hư hỏng cũng làm nên một phần sức hút, cặp má loang lổ trên bức tranh. Dù qua một bản sao Proust vẫn có thể mơ lại giấc mơ ấy, qua nó nhào nặn lại thực tế, và từ nó rút ra cái gì đó của riêng ông đưa vào thế giới. Vì – đường thẩm mỹ là đường thẩm mỹ. Có chạy qua máy photo một trăm lần cũng không có gì thay đổi.”

Mặc dù tôi có thoáng qua trong đầu, tôi đã đi qua cbn cái ranh giới người đọc chân chính của mình rồi, đọc mà bật công tắc cứng hết cả đầu mụ cả óc, nhưng có đến 4 lần đã phải đi tìm khăn để lau nước mắt đấy [tôi bựa nhỉ] :p
Bản word là 691 trang khoảng 357xxx từ, chiến hữu nhẩm tính khổ sách thường chắc phải tầm trên 1000 trang, tức ngang cỡ Suối nguồn; còn nếu khổ to chắc khoảng 800 trang. Thồi, tóm lại là giá bìa ngất ngưởng phết đấy, nhưng rất đáng. Tôi biết rất nhiều người đọc Hoa súng đen của Michel Bussi và mê tranh Monet, thì tin tôi nhé, đọc quyển này xong còn mê ngất ngưởng nhiều thứ nữa, không chỉ tranh [không nói chuyện mê chất gây nghiện nhóa, gì chứ trên đời này ngoài chất gây nghiện thì còn rì có thể đưa ‘một phát lên luôn’ con người ta đến được nơi muốn đến nữa đây hehe]
Chiến hữu đang đùa, hay đọc một loạt toàn chim là chim đi, những bồ câu hồng hộc kiểu kiểu thế J


19.7.17

Đồ phù phiếm màu mè



Trong Nếu một đêm đông có người lữ khách của Italo Calvino, nhân vật Người đọc nữ nhất định từ chối việc truy nguyên các tiểu thuyết xoay vòng xoay với quan niệm rằng có một lằn ranh phân định: người làm ra quyển sách và người đọc sách, cô muốn là một trong những người đọc sách và luôn giữ mình cẩn thận bên phía của mình. "Nếu không, niềm vui đọc vô tư lự sẽ chấm dứt, hay ít nhất là biến thành cái khác, không phải những gì em muốn. Lằn ranh ấy, nó mơ hồ, dễ bị xóa đi: thế giới những người dính dáng tới sách theo nghĩa chuyên nghiệp ngày càng đông và có xu hướng tự nhập vào làm một với thế giới những người đọc sách. Dĩ nhiên, độc giả cũng ngày càng đông hơn, song dường như những kẻ dùng sách này đặng làm ra sách khác đang ngày càng đông hơn những ai chỉ thích đọc sách và chỉ thế thôi. Em biết rằng nếu vượt qua ranh giới đó, dù chỉ như một ngoại lệ, do tình cờ, em tất có nguy cơ hòa lẫn vào cơn triều đang dâng này; vì vậy em từ chối bước chân vào một nhà xuất bản, dù chỉ trong vài phút"
trong khi nhân vật Người đọc nam thì làm việc truy nguyên về các tiểu thuyết đọc dang dở như một việc nhất định phải làm, và thế là chàng ta bị đưa đẩy đến cái nơi "ở cái văn phòng này sách được coi là nguyên liệu thô, là linh kiện thay thế, những thiết bị cần tháo dỡ rồi lắp lại" và chàng ta kinh sợ rằng mình đã bước sang "phía bên kia ranh giới" và "đánh mất mối quan hệ có tính đặc quyền đối với sách mà chỉ người đọc mới có: cái khả năng coi những gì được viết ra như một cái gì đã hoàn tất và chung quyết, không thể thêm gì vào mà cũng không bớt được gì ra"

Tôi muốn dành thời gian để đứng trên chính lằn ranh ấy, rất thỉnh thoảng thò chân thò tay nghiêng mặt ngó nghiêng tí toáy "bên kia", còn phần lớn thời gian tôi thu mình lại khóa bớt giác quan để ở "bên này" tận hưởng.
hề hề hờ hờ tôi phù phiếm tôi màu mè cũng được, chỉ là khi tôi mở một  quyển sách tương đối hoàn chỉnh ra, tôi tìm những chỗ tôi tí toáy rất rõ dấu ấn của mình vào, và thấy là: à đây, nó đã hiện hữu đúng như tôi tí toáy.
Thành quả lao động chính là niềm vui bé mọn hiện thực hóa triết lý sống của mình gờn gợn như tinh vân đó mà :p. Em bảo tôi đồ phù phiếm đồ màu mè, tôi nhận luốn.
Sapiens - Lược sử về loài người là sách kiến thức phổ thông, người đọc chỉ chơi tiểu thuyết như tôi còn chiến một chương ngon lành ở nửa sau sách từ lúc còn là bản thô được thì các cụ cứ yên tâm nhé. Dễ tiếp cận cực kỳ.

16.7.17



Tôi đang cảm thấy tệ quá.
Như mọi ngày, tôi chỉ gặp EMi lúc thức dậy khoảng 30', trưa khoảng 15', từ 22h đến sáng hôm sau hai chúng tôi ở với nhau. Vừa rồi tôi ngồi nghe nhạc, EMi đến ngồi bên cạnh như mọi khi, không có biểu hiện khác lạ. Mãi 23h, tôi lên phòng, theo thói quen EMi chạy cầu thang dẫn đường, tôi có thói quen hay nhìn mông con lúc lắc đi cầu thang, lúc ấy tôi mới biết con mình bị rách một vết to cách hậu môn khoảng 1cm. Tôi khóc thét lên, tu tu khóc như một con điêng tìm bông băng thuốc bôi. Vết rách nhìn rõ đã rách hai lớp da, chắc EMi bị từ sáng và đã tự liếm cầm máu. Hôm nay tôi chơi với các cháu cả ngày, nhờ mẹ lên đổ thức ăn cho EMi, đến lúc này tôi cũng không biết EMi bị từ bao gìơ. Tôi đi từ tầng 6 xuống 3 kiểm tra các vật nhọn, góc nhọn trong nhà và không hiểu con mình bị từ đâu để xử lý chúng, suốt 9 năm qua nó chơi ở mọi ngóc ngách trong nhà, sao lại bị rách toạc như thế
Cuối năm ngoái tôi có một giấc mơ, không hiểu sao con tôi bị rời thành nhiều phần, mắt nó nhìn tôi, còn hai phần tay rời khỏi thân không cử động, nửa thân dưới tách ra riêng biệt hẳn trong đó đuôi vẫn quẫy... là một người hay bắt gặp chính giấc mơ của mình trở thành những sự kiện thật. Tôi hy vọng EMi có thể ở bên tôi một thời gian nữa. Tôi sẽ chăm sóc con đến cuối chặng đường. Tôi nợ EMi cuộc sống tôi đang sống.
Tôi làm mẹ kiểu gì thế này. Tôi ôm con cố ngủ. Tôi không sợ hãi, nhưng cơ thể tôi đau.

15.7.17

Tòa tháp đằng xa



Tôi không định đọc Kẻ móc túi của Nakamura Fuminori, sách mua lúc mới xuất bản nhưng tôi muốn có độ lùi thời gian với sách mới, tức là xem dân tình đọc sách như nào rồi mới nhảy vào đọc sau, đọc trước quen rồi, thay đổi cách tiếp cận xem thế nào. Thay vì đọc sách mới, tôi đọc lại những gì đã thích đã đọc, và có thể chính vì thế, mọi thứ thay đổi hơi có phần bất ngờ, với chính tôi J. Dễ nhận thấy nhất là với sách triết học, giờ có thể đọc tập trung hết một quyển một cách hoàn toàn bình thường, không phải cố nhồi hoặc mang tâm lý: đọc không hiểu thôi thì cứ đọc, đọc mãi rồi sẽ có lúc vỡ ra mà hiểu J. Bỗng dưng đọc lại hiểu, thế mới nẫu. Là tôi đã hóa rồ, đã khác :v
Đó có thể là nguyên nhân Kẻ móc túi được phần lớn mọi người khen nhưng khiến tôi không hiểu sao nó lại được khen, mặc dù rất ít sách tôi và người khác có cùng quan điểm [như Kẻ trộm sách, Bóng hình của gió… chẳng hạn] nhưng tôi vẫn bị nhiễu loạn, "nhiều người khen quá, đọc phát xem dân tình dạo này như nào" và y như rằng, nhận ra mình vẫn ngu như ngày nào, mình không tin vào mình. Đọc mãi mới hết 39-40 trang sách, vẫn hy vọng và đến lúc hết thì ngồi nhệch miệng cười, mày ngu quá là ngu Lốc ạ, tốn thời gian không đâu hơn tiếng đồng hồ đọc quyển này làm rì :3
Kẻ móc túi là tiểu thuyết Nhật viết theo phong cách phim Hàn :p, ý tôi là tính giải trí cao và có vẻ so deep. Nhưng fake thôi. Đọc xong không đọng lại gì. Cả quyển sách được cái kết đôi ngả lạ lạ và như những người đọc trước tôi viết thì nhân vật "kẻ móc túi" đúng như tên gọi "không hiện lên một cách cụ thể chân thực", tôi hiểu là sống bên lề xã hội, có thể là bất cứ ai dù trong vỏ bọc giàu có hay ất ơ, không tên, không hoàn cảnh xuất thân…, bậy nào, trong sách có nói hết, mà còn là tên thật của "kẻ móc túi" thật đến mức bạn thân của hắn còn chả biết, hoàn cảnh xuất thân cũng có nói tương đối rõ. Tôi rất chấm hỏi, tôi đọc nhớ nhầm hay họ đọc hiểu nhầm. Khi tôi vừa đọc xong, tôi nghĩ có vài câu thoại của ‘’ông trùm’’ Kizaki cũng ổn, nhưng ngay sau đó, ngồi nghĩ, cũng hàng fake nốt.
Điều tôi chê nhiều nhất ở Kẻ móc túi là văn hời hợt, thô, viết không tới, chỉ phơi ra mà không đi sâu vào. Tác giả ôm quá nhiều mà không thực sự đi vào bất cứ chi tiết nào, dung lượng tác phẩm ở bản tiếng Việt có 150 trang, như vậy là quá ôm đồm [viết ngắn rất khó nhé], nó tạo cho người đọc cảm giác như truyện bị cắt cúp ở đâu đấy, tất cả thiêu thiếu và các sự kiện vẫn chưa được đặt đúng trình tự như tác giả hình dung. Và thể loại gì cũng vậy, logic cao luôn là ưu điểm, văn chương phải đúng, đúng rồi mới đến hay, quyển này lỏng lẻo yếu ớt quá. Những gì văn chương được nhất tập trung ở khoảng 1/2 – 2/3 của chương 16, nó cũng là điều tôi ấn tượng nhất, nên tôi dùng làm tên cho văn bản này, ngoài ra còn đoạn ngắn cô bạn gái của ‘’kẻ móc túi’’ kể lại giấc mơ, tôi không thích toàn bộ giấc mơ, điều tôi thích là trong giấc mơ tác giả đã để cô gái của mình rơi xuống rất sâu dưới lòng đất, không phải rơi xuống giếng nhé, mà rơi vào một chiếc giường, chiếc giường vừa hin cho nhân vật nằm và nó cứ hõm xuống hõm xuống siết chặt lấy cô gái.

Các bạn trẻ phần lớn sẽ thích quyển này, phần nhỏ thì chắc giống tôi, già rồi hoặc già trước tuổi nên không xâu đíp được nữa ;), hoặc như chiến hữu của tôi: “ai bảo đọc linh tinh còn kêu than nỗi rì”, tức là còn không cả quan tâm :v

11.7.17

Việc chết



Triết học trở thành da thịt


Có hai chủ đề mà tôi quan tâm trong tất cả những thứ tôi đọc: sự ngu xuẩn và cái chết. Với sự ngu xuẩn, nói như Milan Kundera, sự ngu xuẩn không phải là một khiếm khuyết về mặt tri thức mà nó là sự kiện cơ bản của phận người. Còn cái chết, tôi coi cuộc sống đang diễn ra, tiểu thuyết mình đọc là những tiêu bản về số phận, về cái chết và sự hiện hữu bằng việc sống như tôi như mọi người xung quanh thì nhất định phải học và việc chết cũng là nghệ thuật. Tất cả mọi sinh vật sống trên Trái đất đều sống là đi dần đến cái chết, đang chết và luôn luôn đang chết, sau đời sống thì ta đã chết, ngay giữa đời sống ta cũng đang chết, “ngay khi con người bước vào đời sống, lập tức y đã đủ già để chết”. Tôi muốn mình chết vì điều mà mình đã tận hiến sống. [Nam tước trên cây là một nhân vật tôi đặc biệt mến mộ]. Những quan tâm đến chủ nghĩa khắc kỷ hay thuyết mạt thế (cái chết, sự phán xét, thiên đường, địa ngục) cũng xuất phát từ hai chủ đề tôi quan tâm nói trên.
Chết cho tư tưởng: Cuộc đời nguy hiểm của các triết gia bàn về những triết gia chọn cái chết để bày tỏ tư tưởng của mình; một kiểu triết gia cam kết, triết học là ngôn ngữ trở thành da thịt, thân xác; cụ thể ở đây là Socrates, Hypatia, Giordano Bruno, Thomas More, Jan Patocka… Và rốt cuộc các triết gia đã dùng sự hiện sinh của mình để “diễn tấn hài kịch” như thế nào? Và tại sao cuộc đời của các triết gia lại là cuộc đời nguy hiểm? Sự hiện sinh của con người có phải là tấn hài kịch không… Costica Bradatan bố cục sách thành hai phần rõ rệt với giọng văn dễ hiểu và có phần thoải mái như đang cùng bàn luận với độc giả; phần đầu xem xét các triết gia đã nhìn cái chết như thế nào, và ở phần hai là cái chết nhìn họ ra sao J
Độc giả được nhắc lại, làm quen chủ đề dẫn nhập: Triết học như một nghệ thuật sống với Montaigne, Schophenhauer, Nietzsche; Quyền năng của cái chết với chúng ta bắt nguồn từ sự xa lạ của nó, đó là lý do chúng ta cần những bài tập tinh thần để học cách giáp mặt với cái chết, thuần hóa nó; Làm quen với suy nghĩ tồn tại hướng đến cái chết: sống đời sống con người tức là tồn tại hướng đến cái chết; Triết học là một nghệ thuật sống chỉ trong chừng mực nó đem đến cho ta một nghệ thuật chết; Làm triết học tức là học cách chết; Cái chết là điều quý giá nhất được trao cho loài người và thật bất kính nếu ta làm nó không hiệu quả; Làm thế nào để chết hiệu quả… [Tất nhiên, cái chết vì chán quá muốn chết, tự tử chết, làm thế nào để chết như vậy hiệu quả… sau nhiều năm nghiên cứu và thực hành, nếu cần hãy tin tôi, tôi chuyên gia phết đấy :p. Còn thì, tôi vẫn gợi ý để các cụ đọc sách hay làm gì thì làm, để nhìn và thấy mình chết vì đâu, để bằng cách nào đó, bánh lái con thuyền của các cụ tới được nước kết]. Quyển sách của Costica Bradatan nói nhiều về những cái chết cho tư tưởng của các triết gia, những cái chết “tử đạo”, ở góc nhìn khác, nó cũng là sự thánh hóa triết học, tôn vinh triết học như cách cải đạo tư tưởng, biến đổi trong cách tồn tại, cách sống của chúng ta… và có thể bạn nghĩ nó thật luẩn quẩn, chẳng phải chúng ta lại quay trở về nguồn gốc vấn đề và chốt lại: cái gì trước? Nghệ thuật cách sống hay nghệ thuật về cái chết; nghệ thuật cách sống ngay cả ở nước kết là cái chết, hay là, nghệ thuật về cái chết để biết mình sẽ dành thời gian sống cho điều gì hay hiện thân cho tư tưởng nào J
Phải làm quen với ý nghĩ triết học không phải là cái gì đó và càng không nên nghĩ nó là cái gì đó xa rời đời sống, đừng mặc định ý nghĩ này là bản chất của triết học. Nguyên ủy sâu xa thì triết học là cuộc sống này, mở rộng và đào sâu, làm ta trọn vẹn hơn, thoát khỏi những giả tạo, tăm tối, thoát khỏi trạng thái lo âu để đến được với đời sống chân thực, nhãn quan chính xác về thế giới và sự tự ý thức mình, bình yên và tự do bên trong. Triết gia là người nói sự thật, mọi thứ sự thật. Cuộc đời triết gia chính là văn bản triết học sống động với ba mệnh lệnh chính: 1, Mọi thứ không phải như vẻ bề ngoài. 2, Ta không được để thế giới như hiện trạng. 3, Tầm quan trọng của trí tưởng tượng trong triết học có tán dương bao nhiêu cũng chẳng là nói quá
Sự mỉa mai ở ngay đây, các triết gia trả giá bằng chính thứ họ coi trọng thông qua hành động mà người khác cho rằng ít quan trọng nhất: cái chết. Và cái chết là chết cho tư tưởng, cái chết hiện thân cho tư tưởng. Họ phải vượt qua chính sự hiện thân của mình. Ta có nên đặt cái chết cho tư tưởng của các triết gia cạnh những người tham dự vào những dự phóng tương tự như tử đạo trong tôn giáo, tuyệt thực đến chết, tự thiêu và đánh bom cảm tử - những cái chết biến thân thể mình thành phương tiện triết lý? Câu trả lời nằm ở việc nắm bắt ý nghĩa tối hậu cuộc đời của một ai đó, chúng ta buộc lòng phải nhìn nó từ một góc đặc biệt: kết cục của nó. Đời sống của con người chỉ bắt đầu có ý nghĩa đầy đủ sau khi họ chết. Cái chết mang ý nghĩa hồi cố, buộc lòng phải được nhìn lại từ những gì ai đó đã làm, từng làm, yêu ghét, tạo ra hay phá hủy. Thật ra, phải bàn cãi gì nữa khi cho rằng triết gia chính là những người mỉa mai đại tài nhất, những tự do ý chí bất khuất bậc nhất. Và không ngạc nhiên khi cuộc đời của triết gia là cuộc đời của cô độc ở trên cao nhìn đám đông, xa rời đám đông, họ trung thành với tư tưởng triết học của mình trong đơn độc, và tất nhiên, tìm thấy lẽ sống và niềm vui của mình trong đó.
Triết học có phải là một truy cầu nguy hiểm không J Anh sẽ viết, nói, đọc, nghe, tìm hiểu về nó, hay anh huân tập nó để “không nói”, trong khi thực ra đến một lúc nào đó, anh sẽ nhận ra triết học bắt đầu ở nơi sự viết kết thúc. Nhà văn hay triết gia, triết học của họ không nằm trong trang viết, nó ở nơi nào đó khác. Tư tưởng triết học là thứ anh sẽ nói về, hay là thứ thôi thúc anh phải hiện thân cho nó? Các triết gia tử đạo chết vì họ tin rằng tư tưởng triết học nhất thiết phải được biểu lộ và không thể tách rời khỏi triết gia, nếu anh không thể minh họa cho chính tư tưởng triết học của mình thì ai sẽ làm điều đó; trong tình thế cưỡng buộc, nếu anh khước từ quan điểm của mình thì chẳng phải chính anh là người vô hiệu hóa nó, anh không làm điểm tựa cho tư tưởng của mình thì ai có thể… hoặc đơn giản chỉ là các triết gia chơi một trò đùa nghiêm túc với Thượng đế, diễn vai diễn hiến sinh trần tục trong vở kịch mà vũ trụ sắp đặt. Giống như yoga, tôi rất hiếm khi nghĩ về yoga là những động tác tập luyện khó nhọc, tôi nghĩ về nó là tinh thần, tinh thần yoga. Thì triết học cũng vậy, tôi không xem nó là các chủ đề, tôi xem nó là tinh thần sống, cách sống. Mà chính những triết gia trong quyển sách này đã tận hiến tinh thần sống trong cả cái chết, chính trong nước kết ấy mà họ trở thành lịch sử. Cuộc đời của triết gia thực chất không gây hại cho bất kỳ thể chế, nhà nước hay tập thể nào, ngoại trừ chính họ. Nhưng những cuộc đời ấy là nguy hiểm vì trở thành vật hiến tế của đám đông, theo như Rene Girard thì trong tình huống sự điên loạn của đám đông át đi lương năng của xã hội thì chỉ có duy nhất một giải pháp: nếu xã hội lọc ra được một thành viên để lái toàn bộ sự hung hãn của tập thể nhắm vào người đó thì cái chết của cá nhân đó có khả năng chấm dứt bạo lực đang nhân rộng, đây được gọi là cơ chế hiến tế. Nhưng tại sao các triết gia, những người không có quyền lực, không gây hại lại có nguy cơ trở thành nạn nhân hiến tế, vật hiến tế? Sự hiện sinh nghịch lý tiếp tục xuất hiện ở đây, chính là bởi họ là những người phi quyền lực, thứ mà kẻ trấn áp cần là thân xác của triết gia, lúc này cũng như việc chọn những cô gái điếm, kẻ ăn mày, người điên hay những kẻ bên lề xã hội khác. Tiềm năng triết gia trở thành vật hiến tế chính bởi triết gia là người coi công việc của mình là nói sự thật, họ sống trong trạng thái xa lạ với xã hội của mình, không thuộc về nơi nào và chính vì thế họ “không có khả năng thiết lập hoặc chia sẻ những kết nối xã hội”, càng yếu trong việc thiết lập kết nối với kẻ khác hay bên ngoài thì họ lại càng có khả năng thực hành ‘parresía’-nói sự thật tốt hơn [một ý niệm hấp dẫn, nhưng về mặt xã hội thì thật thảm họa; không ai muốn nghe mọi thứ, mọi sự thật, luôn có thứ gì đó ta không muốn nghe, muốn giấu giếm ngay cả với chính mình :p]. Theo lý thuyết của Girard thì chính sự thiếu khả năng hòa nhập xã hội này là tiêu chí tiên quyết biến những triết gia thành nạn nhân tiềm năng, trở thành vật hiến tế. Cũng theo thuyết này thì tiêu chí tiếp theo biến triết gia trở thành nạn nhân tiềm năng chính bởi cái chết của họ không tự động kéo theo hành động báo thù, sẽ chẳng có ai tìm cách báo thù cho triết gia tử đạo J. Nhưng nếu các triết gia chơi khăm thì sao, họ không tiếp nhận cái chết trong trạng thái bị động, mà họ tạo tác cái chết của mình chủ động hơn, họ là diễn viên, nhà biên kịch, đạo diễn cho chính cái chết của mình trở thành một phương tiện diễn đạt tư tưởng của họ? Kẻ hiến tế trở thành một hình tượng chủ đạo trong đời sống cộng đồng, góp phần định hình và chuyển dẫn tương lai của cộng đồng ấy. Như vậy cái chết hiến sinh của triết gia trở thành hình tượng người sáng lập, mang hào quang của ‘’ai đó’’ ngoài con người, thần thánh thế tục, một trạng thái tồn tại thiêng liêng. Thật mỉa mai khi chủ đề chết cho tư tưởng của các triết gia, chúng ta buộc lòng phải xuất phát điểm từ chốn tù ngục, buồng giam, phòng thẩm cung… và như mọi điều quan trọng của cuộc sống thường xảy ra ở những khung cảnh và tình huống tầm thường. Vì vậy, xin đừng quên vai trò, các tác nhân kiến tạo hậu thế cho kẻ tử đạo. Những cái chết này sẽ không mang hào quang được như nó đã và đang là, nếu không có những việc làm của hậu thế để truyền tụng từ nơi này đến nơi khác, xuyên không gian thời gian. Ví dụ ở đây: Sẽ không có Socrates nếu thiếu Plato, ngôn từ của Plato đã bất tử hóa cái chết của Socrates, thậm chí có thể nói rằng Socrates là một ví dụ điển hình bị văn chương hành quyết, Socrates thật bị xóa sổ và được thay bằng nhân vật văn chương Socrates của Plato mà chúng ta nghĩ rằng đó là Socrates thật :p
Sống là gì? Là thực hành sự thuần hóa, quá trình làm người là quá trình biến thế giới thành nhà và vũ trụ thành nơi cư ngụ. Là huân tập chịu đựng, xử lý khổ đau. Là chuẩn bị cho cái chết, học cách giáp mặt với cái chết, mời thần chết vào nhà chơi ván cờ. Là học cách hiện hữu đúng nghĩa. Là trở thành chính mình. … Có gì sai ở đây không? Tôi yêu sự phi lý. Những cái chết của các cá nhân mang tư tưởng mạnh mẽ như vậy cũng chỉ được đặt trong cái nhìn làm vật hiến tế như những cô gái điếm, kẻ ăn mày, những người bên lề xã hội. Vậy sẽ ra sao khi vào chính khoảnh khắc nhìn xuyên thấu vào tấn hài kịch này, triết gia nhận ra cái chết nực cười của mình, cả thế giới đang cười ta. Vậy làm được gì đây :p? Chỉ có sự châm biếm, tự châm biếm, tiếng cười mới có thể bảo vệ ta. Ta cười vào chính mình, cười lại thế giới, cười với toàn bộ vũ trụ, với Thượng đế đã lừa ta, đã sắp bày tấn kịch hề cho ta nhập vai. Triết gia nhập vai như một sự ngụy trang ngất ngưởng, bị nhạo báng cười chê, họ chơi khăm lại bằng cách giả vờ như chẳng ngạc nhiên gì, giả vờ diễn kịch ngay từ đầu, chơi khăm kẻ đã chơi khăm mình, ít nhất đây là việc ta tự chủ được ngay cả khi cận kề cái chết. Không đơn thuần, cái chết là hiện thân của chương trình triết học đã nhào nặn nên cuộc đời cũng như tiểu sử của triết gia và cái chết của họ là tác phẩm triết học; mà những triết gia được nhắc đến trong quyển sách này, nếu họ đã tự chủ cái chết bằng cách ấy thì chính họ là người tạo ra ý vị mỉa mai cho tấn hài kịch của tồn tại. Triết học như một trò chơi nghiêm túc
Chúc các cụ đọc sách vui vẻ và đừng quên nghĩ về cuộc đời nguy hiểm của các triết gia, tư tưởng triết học chính là cuộc đời họ và triết học trú ngụ trong thân thể triết gia của họ; về những bài tập tinh thần chăm chú vào khoảnh khắc hiện tại, kiểm soát nỗi bất an sợ hãi về “cái không biết”. Hành trình truy cầu, đào luyện sâu vào bên trong mình luôn là hành trình đơn độc và đau đớn, còn nhìn thấy một cá nhân khác, còn nhìn thấy ai khác là hành trình ấy còn phải trở đi trở lại để đi đúng đường. Và nhất là phải đi đến cùng. Ngày chúng ta chết, ta cần biết ta hay ai vừa chết. Nếu muốn không phản bội chính mình thì việc chăm sóc cho thứ sâu bên trong mình phải được duy trì bằng bất cứ giá nào, đừng ngừng truy cầu dẫu có gì đó hứa hẹn xán lạn hơn ở đâu đó, đừng do dự hay ngần ngại, cuộc đời không dễ dàng chút nào khi quyết định ‘không thuộc nơi nào’, nhưng với những cá nhân ấy nó đáng giá , và có thể đó là cuộc đời tốt đẹp nhất mà ta có thể có trong hành trình lần này. Chưa hiểu chính xác mình muốn gì nhưng hiểu rất rõ mình không muốn gì thì đây chính là một trong những quyển sách dẫn nhập cần thiết (ít nhất là dễ hiểu với tôi, dù có thể ngày mai tôi sẽ không còn đồng ý với nó)
NB: Tôi cũng như nhiều người, “tự nhiên” đến một thời điểm nào đấy, tư tưởng của họ đột ngột thay đổi, sự biến đổi này như là… đến lúc nó phải biến đổi mà thôi. Tôi bắt gặp rất nhiều luồng tư tưởng mà phải đến lúc đọc nó thì tôi mới biết rằng tôi đã sống đã nghĩ đã làm những điều này, nó định hình trong tôi từ trước, một cách mà bản thân tôi cũng không nhận ra hay không biết nó đến từ đâu, từ khi nào. Nói như Boethius thì đây là Sự an ủi của triết học. Tôi cứ nghĩ rằng mình đã cô đơn với những suy nghĩ của mình, từ rất lâu rồi, nhưng có thể giờ đây, cô đơn ấy mới bắt đầu. Mà thật ra là không cô đơn, cô đơn làm sao được khi đã tìm thấy cô đơn ở “bên ngoài” nông choèn khó lòng cô đơn này :p
Cái chết của Simone Weil không phải trường hợp triết gia tuẫn nạn theo nghĩa quyển sách này nói đến, nhưng tôi cảm thấy có sức hút với trường hợp này hơn cả, mối quan hệ giữa bà và thân xác của mình, một sự giải vật chất hóa chính bản thân mình. Tiểu sử của bà có các yếu tố tập dượt với cái chết, hành xác như một thói quen: ngủ trong giá lạnh, không được sưởi ấm, sống như nữ tu, làm việc cật lực cho đến chết, và ngừng ăn… Đây còn là gì nữa ngoài nỗi hổ thẹn bản thể, cảm giác xấu hổ vì sự tồn tại, sự hiện hữu của mình [con người]

15.6.17

giáp - tùng - yên (I)

Tối hôm qua vào bệnh viện thăm người ốm, thấy bệnh nhân và người nhà nói chuyện sôi nổi về sự việc đau lòng bé 33 ngày tuổi bị mẹ sát hại. Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Hiện giờ cũng đang có rất nhiều tranh cãi đây là tội ác có động cơ trả thù hay là một case trầm cảm sau sinh. Mình viết những dòng này xuất phát từ đúng những gì mình đang quan tâm.
Cội nguồn sự sống hay tiềm lực nguồn vũ trụ được đặt ở luân xa 1 (luân xa chính là bánh xe, vòng xoay). Luân xa này được xác định nằm ở giữa cơ quan sinh dục (lỗ sinh dục) và lỗ hậu môn. Và nếu theo trục ngang, nó tương đương với vị trí xương cụt (đã không phát triển thành đuôi ở người). Luân xa 1 đóng vai trò như tên gọi của nó, cội nguồn sự sống, trong huyền môn Yoga phương Đông có tên gọi Kundalini – con rắn, như một con rắn cuộn tròn và ngóc đầu khơi dậy nguồn năng lượng, dòng năng lượng này được ví là dòng hỏa xà, hay thông lửa, lửa tam muội. Đây chính là lý do vì sao những người tập luyện nhân điện được thày khai mở theo thứ tự các luân xa 6-7-5-4-3-2 rồi tiếp tục 11-10-9-8 và lao cung ở trong 2 lòng bàn tay để luân chuyển xuống dũng tuyền (huyệt dũng tuyền cực kỳ quan trọng trong việc phục hồi sự sống, cách xác định không khó, ở gan bàn chân, các bác tự search, nhưng chỉ dùng cho người ốm dậy, đang tiền đình quay cuồng, mình đã có lần thử và máu dồn lên não quá nhiều, tăng áp lực nội sọ đến mức nôn nao buồn nôn và nóng bừng dọc quai hàm, sau tai, may chưa bật nắp luân xa 7 tẩu hỏa nhập ma; các trường hợp đau đầu, tay chân tê bì, khí huyết không lưu thông, hoặc mệt mỏi nhẹ, các bác tham khảo tam âm giao hoặc túc tam lý em thấy lành hơn, dù túc tam lý hơi khó xác định)… tất cả những việc khai mở này chỉ để nhằm học viên tập luyện việc luân chuyển năng lượng trong cơ thể qua các luân xa, và việc luân chuyển này sẽ khơi dậy sự hoạt động của luân xa 1. Khi nào luân xa 1 hoạt động thì giống như con rắn đã thoát khỏi vòng cuộn tròn của nó, và bắt đầu ngóc đầu dậy từ từ lên luân xa 2 (vùng bụng dưới)-3 (vùng thượng thận)-4 (vùng ngực)-5 (vùng cổ - tuyến giáp)-6 (giữa chân mày và đường sống mũi – tuyến tùng, con mắt thứ ba, đây chính là tuyến tôi quan tâm) và thậm chí đến được luân xa 7 (đỉnh đầu – tuyến yên). Còn với những người tập Yoga, các Yogi nỗ lực tập back bend, rắn hổ mang, xoạc ngang… nhằm mở khớp háng mà trục ở đây chính là đốt sống cụt xoay tròn, mục đích ngoài các tác dụng chân dài, mông cong, mông cao, đùi thon, thẳng cột sống thì cũng xuất phát điểm từ việc thanh lọc và tái kích hoạt sự sống (theo hiểu biết của mình thì là thanh lọc và tái kích hoạt tuyến yên, tuyến tùng đang bị vôi hóa)
Việc sinh đẻ ở phụ nữ là một quá trình biến đổi nội tiết lớn, các hormone thay đổi gấp nhiều lần bình thường, nó là quá trình của buồng trứng, tuyến thượng thận, tuyến giáp, tuyến yên và xin đừng bỏ qua vai trò của tuyến tùng lúc này đang bị vôi hóa. Ngay sau hoạt động sinh nở, phụ nữ đối mặt với sự mất cân bằng nội tiết theo y học hiện đại, còn theo các trường phái có sử dụng đến thuật ngữ “luân xa”, thì nó là sự thoát khí, bị hở, bị bật nắp, mà không được thanh lọc hay tái thiết lại. Nó như sự sống bị thoát ra, bị di dời, bị giảm sút. Trong cuộc sống hằng ngày, ta bắt gặp case “nhẹ vía bị bắt đồng”, “tẩu hỏa nhập ma”, “học nhiều bị dở hơi”, “đẻ xong bị điên”, “trầm cảm sau sinh”… tất cả đều có nguyên nhân là luân xa 1, sự luân chuyển dòng năng lượng sự sống bị đột ngột thay đổi, bị lụi, bị thoát hở dẫn đến con rắn mất kiểm soát phóng thẳng làm bật nắp luân xa 7 hoặc bồi thêm độ vôi ở luân xa 6. Nó là gì, học nhiều bị điên, đi xem các giá hầu bị bắt đồng, ma quỷ ám, nhẹ vía… Trầm cảm sau sinh của bà mẹ 20 tuổi với con 33 ngày tuổi là một trường hợp mình cho vào đây, nó là sự kết hợp của cơ thể rối loạn nội tiết, tinh thần bị căng thẳng trầm cảm, và điều cuối cùng, mình tạm gọi nó là sự cuộn tròn của con rắn mà các thiền sư, những người tu tập phải huân tập để con rắn thoát cuộn tròn, vươn mình lên cao tìm đến sự minh triết, yêu thương từ bi và hạnh phúc. Nhân gieo đáng sợ hơn quả gặt nhiều lần, cái ác nảy từ chấp, từ tham sân si mà ra.
Mình đau lòng khi biết sự việc này, và một chút căng thẳng khi nghe vị bác sĩ ở Viện sức khỏe tâm thần Bạch Mai đưa ra chẩn đoán dựa trên bệnh học tâm thần.
Gần đây siêu âm tuyến giáp được đưa vào danh mục khám kiểm tra sức khỏe định kỳ, tại sao thế? Vì cuộc sống nhiều căng thẳng quá, sự hoạt động của tuyến giáp là tiết hormone T3-T4 có chức năng điều hòa chuyển hóa trong cơ thể và nhận ảnh hưởng điều hòa của hormone TSH của tuyến yên trên não. Nó điều khiển sự lớn lên và trưởng thành của cơ thể. Tuyến giáp chính là luân xa 5, tuyến yên là luân xa 7, kẹp giữa là luân xa 6 tuyến tùng mà phần lớn thoát khỏi tuổi nhi đồng chúng ta bị vôi hóa tuyến này (luân xa 6 là con mắt thứ ba, sự nhìn và thấy chứ không chỉ nhìn, “vô minh”). Đây là 3 tuyến làm lên sức mạnh tinh thần. Bản thân mình là một case dạ dày thần kinh ngoại biên, tức là cảm xúc của mình quyết định cái dạ dày đẹp hay viêm hay viêm loét. Chính vì thế mà mình rất tôn trọng bản thân khi ngồi thiền, khi được ở một mình tĩnh tâm vì đấy là lúc mình cảm thấy tinh thần của mình khỏe mạnh nhất. Mình cũng như tất cả mọi người, đều lo giá áo túi cơm cả thôi, nhưng có một gợi ý để giảm tải áp lực tinh thần, stress, để tuyến giáp không bất thường, tuyến tùng được bớt vôi hóa…: cách thức đánh lừa bộ não. Mình dùng cụm từ này theo cách nói của một quyển sách khoa học vui 6 tỷ đường đến hạnh phúc. Cách thức này tóm gọn lại, đó là bất kể dù có chuyện gì xảy ra, rắc rối-bệnh tật-đau ốm-mất mát… chúng ta hãy suy nghĩ theo chiều hướng tích cực, lạc quan. Chính khi làm như vậy bộ não sẽ chỉ thị cơ thể tiết ra loại hormone giúp chúng ta lạc quan, hào hứng, tăng đề kháng cơ thể. Nghe luẩn quẩn nhỉ. Nhưng ví dụ dễ hơn nhé, bất cứ khi nào mơ ác mộng, hãy cài vào não bộ một câu thần chú, tỉnh đi nào, chỉ là mơ thôi, tỉnh dậy sẽ hết. Mình chưa đọc truyện, nhưng có xem phim, đây chính là cách mà nhân vật trong Divergent trở thành kẻ bất khả trị, hình như trong bài test xác nhận cô ấy về nhà nào, cô ấy trong trạng thái thôi miên bị gặp các chướng ngại vật, dù chướng ngại thế nào, cô ấy cũng tỉnh dậy đi nào, mở mắt ra nào. Sự tự do ý chí là cách một cá nhân không cần nương cậy bất cứ cái tôi tập thể nào để có được hạnh phúc, sự mạnh mẽ, nó có liên quan mật thiết đến luân xa 6, đây cũng chính là luân xa con mắt thứ ba, cửa ngõ tâm linh và giác quan thứ 6. Mà đến được luân xa 7 thì đúng là giác giả, “đốt lửa”
Ps: những kiến thức y học hiện đại có thể không hoàn toàn chính xác, vì tôi ra trường 10 năm rồi, không dùng gì đến nên rất dễ nhầm; nhưng luân xa và các huyệt thì ít có khả năng nhầm, vì tôi si nghí về nó một ít mỗi ngày. Cái này sẽ còn tiếp tục.

13.5.17

khi đêm buông



Một nhân vật của Italo Calvino có tên Người Đọc Thứ Bảy nhận định rằng: Thời xa xưa một câu chuyện có thể kết thúc theo hai cách, hoặc là sau khi vượt qua mọi thử thách hai nhân vật nam và nữ lấy nhau, hoặc là họ chết. Ý nghĩa tối hậu mà mọi câu chuyện đều gợi ra vốn dĩ có hai mặt: sự tiếp diễn của sự sống, sự không tránh khỏi cái chết
Dacia Maraini đi nước kết trong Nữ công tước Marianna Ucria theo hướng sự tiếp diễn của sự sống nhưng nằm ngoài cách quen thuộc, tức là không yêu hay tiếp tục yêu và giới hạn số phận của mình gắn với cá nhân đó như phần lớn nhân vật nữ trong tiểu thuyết (và cũng như cuộc đời này, phần lớn phụ nữ thường hành xử đời họ theo cách mẫu số chung ngay cả khi không tìm thấy hạnh phúc trong con đường chung ấy, lấy chồng sinh con và khép lại dần dần mọi tò mò về thế giới, khép lại việc mưu cầu, tìm kiếm niềm vui, sự bình yên từ trong chính sâu thẳm con người mình, cái nhân cốt lõi của mình, dường như với họ thế là đủ, ngay cả khi cảm thấy bất hạnh nhưng cũng không ngừng bó rọ mình trong bi kịch ấy), nhân vật nữ công tước của Dacia Maraini chọn ra đi để nhìn ngắm thế giới sau bao năm trốn mình trong những quyển sách, sự câm lặng của miệng, của đôi tai, của số phận như bao người phụ nữ cùng thời, lấy chồng rồi chồng già và mất, nhìn cuộc đời của con cháu mình tiếp diễn, và lại tìm thấy tình yêu của mình lần đầu trong đời ở tuổi không còn trẻ… thì bà chọn cách tiếp diễn sự sống của mình bằng ra đi, bằng cách lên đường lênh đênh. Tức là bước ra khỏi thế giới tưởng tượng, thế giới nhìn thấy của giới nữ. Đây là nước kết khiến tôi chú ý tới Daciai Maraini, dù nước đi này không mới (tôi không nhớ nó đã là nước đi của những nhà văn nào, nhưng chỉ biết rằng nó không mới với tôi) nhưng với câu chuyện rất nhiều nữ tính và đặc biệt đẹp ở sự trôi của thời gian qua người phụ nữ đã khiến tôi lưu tâm vô cùng. Để đọc Dacia Maraini thì phải nói nó xuất phát từ sự chú ý tới Alberto Moravia qua một tập truyện ngắn đặc biệt thông minh Những câu chuyện thời tiền sử, và tôi biết hai nhà văn gắn bó với nhau gần 20 năm, từ đấy mới đi lục tìm Nữ công tước Marianna Ucria sau 6 năm quyển tiểu thuyết nằm trong phòng không được mó tới thì tôi mới nhìn ra Dacia Maraini tuyệt vời như thế nào ;)
Hai quyển của Dacia Maraini có bản dịch ở VN (ảnh). Cảm ơn dịch giả Trần Thanh Quyết rất nhiều ạ.
Nếu ở tiểu thuyết Nữ công tước Marianna Ucria ta nhìn thấy một thế giới của nữ công tước từ lúc nhỏ bị mất đi tiếng nói của mình và âm thanh, sự câm lặng hoàn toàn về âm thanh đưa đến những cảm nhận về mùi hương được miêu tả đặc biệt đẹp, thế giới thinh lặng ấy được nữ nhân vật gửi gắm vào hết các trang sách trong thư viện của mình, bà ấy tưởng tưởng, mường tượng, vẽ nên thế giới từ những nhân vật, vùng đất, các quan niệm của các triết gia… ở chính trong vai trò người vợ, người mẹ, người bà, sau khi chồng mất là người tình và tiếp diễn cuộc sống bằng nước kết lên đường, ra đi lênh đênh trên biển ngắm nhìn và tìm hiểu thế giới với con tim làm đòn bẩy
thì ở tập truyện tranh Thế giới đêm của đồ chơi (nghĩ ngay đến Andersen vĩ đại của tôi), thế giới của cô bé Giulia gần 10 tuổi chỉ biết chúi mũi vào sách bỗng một đêm không ngủ trong căn phòng của mình được dựng dậy bởi các món đồ chơi mà cô đã thôi không chơi chúng từ lâu, cô bé bỗng tham gia vào thế giới ấy với cương vị ngang hàng với chú lính bằng gỗ, cô búp bê bằng vải len, người thổi sáo bằng dây cót, lão thương gia gãy rụng tơi bời… tất cả những hoạt động ấy được Dacia Maraini viết lại dưới dạng truyện tranh, như bà chứng kiến nó qua lỗ khóa (giống tên một tiểu thuyết hem hehe) mà trong đó, một đêm như bao đêm, thế giới bỗng nhiên xảy ra chuyện gì đó như một giấc ngủ mộng du của bé gái 10 tuổi, ở căn phòng quen thuộc của cô như bao ngày trước đó, cô không chỉ chứng kiến thế giới đồ chơi ấy tự tìm cách giải quyết với nhau mà cô tham gia vào cuộc nổi dậy của các món đồ chơi, cô hành động tìm kiếm và sửa đổi các giá trị về thế giới mà một cô bé 10 tuổi có thể có (giống Pippi của tôi quá <3 span="">)… Nó là sự không dừng ở nhìn thấy thế giới mà nhất định phải hành động, cho dù khi ánh sáng ló rạng, thế giới lại trở về là thế giới của cô bé 10 tuổi nói với mẹ, mẹ không tin, vẫn phải mẹ đánh thức dậy, hò đi học nào
Thế giới của giới nữ ở Dacia Maraini không chỉ dừng ở tưởng tượng, mường tượng, nhìn thấy mà nó còn phóng chiếu một sức mạnh, qua lỗ khóa căn phòng đọc sách, qua trang sách, là sự lao đi nhìn ngắm thế giới, tìm kiếm các giá trị, và người đọc lúc này đóng vai trò như người kể chuyện (tác giả) lại nhìn qua lỗ khóa theo dõi câu chuyện bắt đầu khi đêm xuống, khi thế giới lặng thinh rút vào lặng thinh và đóng lại khi bình minh len lên, khi thế giới lặng thinh nhưng xáo trộn không ngừng
Ps: cái này là sự chú ý của riêng tôi về Dacia Maraini, về thế giới tưởng tượng, thế giới nhìn thấy của giới nữ. Và mục đích cuối cùng là để Nữ công tước Marianna Ucria được chú ý lần nữa (tôi có viết một văn bản ngắn về tiểu thuyết nữ tính tuyệt vời ấy, cũng ở trong album này) mà tôi biết thừa là tình trạng vẫn sẽ như cũ thôi, rất ít người đọc Nữ công tước Marianna Ucria.
Tớ cảm ơn cậu rất nhiều, Đệ Anh <3 span="">

11.5.17

We walk in fields of gold



[Hôm nào có thời gian mình phải tìm hiểu về việc này, xem nó có phải giấc mơ thường gặp của những người phải chia xa với người thân, người thương yêu không. Trong suốt 5 năm qua từ lúc M mất, mình hay mơ mình và M nắm tay nhau đi, chạy, chơi đùa trên cánh đồng lúa, thời gian đầu gần như ngày nào cũng mơ, về sau có cách nhật và khoảng hơn năm gần đây thì lâu lâu mới mơ. Một nhân vật chính trong quyển sách dưới đây cũng vậy, nó là điều mình nhớ nhất nên mình dùng nó làm nhan đề cho văn bản này]

Phải nói ngay từ đầu rằng mình thất vọng với Tôi du hành một mình của Samuel Bjork. Nếu nó là trinh thám Mỹ thì mình sẽ không thất vọng nhiều vì Mỹ không phải là cái nôi tạo ra được giá trị gì đáng kể, ngoài sự nhảm nhí và chốc lát. Tôi du hành một mình là trinh thám Bắc Âu, rất đáng để kỳ vọng, sau đó tác giả lại được so sánh với Stieg Larsson và Jo Nesbo, hai cây viết mình đánh giá rất cao, không chỉ trong mảng văn học trinh thám mà ở văn học nói chung, chất văn ấy không phải ai cũng làm được.

Cốt truyện của Tôi du hành một mình không tệ: Năm 2006 một bé gái sơ sinh bị bắt cóc tại bệnh viện. Sáu năm sau, một bé gái sáu tuổi bị treo lơ lửng trên cây bởi sợi dây nhảy quanh cổ, cô bé mặc kiểu váy búp bê kỳ lạ, lưng đeo cặp sách và một thẻ có dòng chữ: Tôi du hành một mình.
Khi đó, nữ cảnh sát điều tra tài năng Mia Kruger đang ở ẩn cô lập mình ngoài biển, dùng rượu và thuốc ngủ đếm ngược đến ngày cô ấn định chết (tự tử), ra đi theo người chị gái song sinh. Người cấp trên, một đồng nghiệp thân thiết Holger Munch xuất hiện mang theo những bức ảnh vể nạn nhân, cô bé mặc váy búp bê. Ngay khi phát hiện vạch khắc số 1 trên móng tay cô bé, Mia đã biết đây chỉ là khởi đầu của chuỗi án mạng, dù chỉ còn ít ngày là đến thời điểm cô chọn kết thúc cuộc sống nhưng cô đã đồng ý quay trở về Oslo cùng đồng đội đối đầu với kẻ sát nhân xảo trá. Sau những phút căng thẳng nghẹt thở, cuối cùng quá khứ tìm về, mục tiêu của hung thủ không chỉ nhắm vào những bé gái 6 tuổi, mà còn vào chính cô, Mia…

Cốt truyện hoàn toàn có thể lôi kéo bất cứ độc giả trinh thám nào, nhưng tại sao lại gây thất vọng
1, Chất văn: với bất cứ thể loại nào, tôi đều chú trọng đến tính chất văn học của nó, Tôi du hành một mình chỉ cần đọc khoảng 5 trang đã thấy việc đặt Samuel Bjork gần Stieg Larsson, Jo Nesbo để so sánh là ngớ ngẩn rồi. Samuel Bjork viết kém chiều sâu hơn hẳn, tư duy văn học không mạch lạc. Cũng với những tình tiết, chi tiết nhỏ khắc họa nhân vật để tạo chiều sâu khi dựng những nét đầu tiên cho nhân vật ra mắt độc giả thì chiều sâu ở Tôi du hành một mình chỉ mang tính hình thức, khó lòng lấy được điểm của độc giả sói già, cáo già. Nhưng tôi không vì thế mà buông bỏ sách, tôi biết có nhiều người viết có mở đầu không mấy ấn tượng nên tôi kiên trì tiếp tục. Sau khi bỏ qua lỗi văn học kém chiều sâu, tôi đọc nó với mục tiêu, hy vọng nó là một truyện trinh thám chắc về cấu trúc, tư duy logic mạch lạc, và tôi đi được đến trang 200, tương đối ngon lành vì độc giả trinh thám Bắc Âu hiểu rằng, đặc điểm chung là dựng rất nhiều nhân vật phụ, mỗi nhân vật phụ tham gia với một vai trò nhân chứng, nhân chứng thứ cấp, một đường tơ nhện vòng ngoài... đều có một chương ngắn, qua đó phác những nét về đời sống, văn hóa, tập tục của đất nước trong bối cảnh câu truyện, nên nửa đầu truyện dành cho chân dung các nhân vật, tình tiết vụ án... ở đây tương đối cuốn hút. Vậy là đi được ½ truyện không mấy khó khăn, nó làm tôi liên tưởng nhiều đến cô gái điều tra trong Kẻ nhắc tuồng, dù kém hơn nhiều, nhưng nó có nét hao hao.
2, Về tư duy logic trinh thám: rơi vào nửa sau truyện, càng đọc càng thấy các nhân vật điều tra bỏ qua nhiều tình tiết quan trọng, thậm chí kém nhạy bén, điều tra rối mù, linh cảm của nữ cảnh sát điều tra, người được vẽ ra ngay từ đầu là đã từng rất nhạy bén, nhưng trong Tôi du hành một mình, cô xuất hiện sau một thời gian tự đầu độc mình bằng rượu và thuốc ngủ nên lúc nào cũng lơ mơ, chậm, không lấy lại được phong độ của mình. Công sự cũng chính là cấp trên của Mia, Holger Munch được vẽ nên cũng như phần lớn các nhân vật điều tra của trinh thám Bắc Âu tôi yêu thích nhưng ông cũng kém trong tư duy phá án, linh cảm bị mờ. Đến nửa sau truyện, lỗi viết kém mạch lạc, tư duy logic rối rắm càng thể hiện rõ đây là một tiểu thuyết mở màn cho series gây thất vọng, tác giả kém chuyên nghiệp trong việc vạch định bộ khung của truyện, phân tách các nhánh nhân vật cũng như mục đích của hung thủ, chính vì lỗi này mà khi nhìn lại truyện sẽ cảm thấy truyện có rất nhiều lỗ hổng dẫn đến việc thấy nó vô lý đến buồn cười về nghiệp vụ cảnh sát điều tra, về tư duy của người điều tra phá án (quên đi chi tiết về người phụ nữ một mắt xanh một mắt nâu), về mục đích cuối cùng của hung thủ nhất là khi lại vẽ ra hung thủ đã lên kế hoạch và tiến hành từ nhiều năm trước. Nửa đầu được viết chậm, đôi khi cảm thấy hơi không cần thiết bao nhiêu thì nửa sau lại thiếu hụt bấy nhiêu, có cảm giác muốn cầu khẩn tác giả, xin người chèn thêm vào đây giúp độc giả một hai chương cho đỡ lỏng lẻo. Tôi vẫn luôn nói kết truyện được xem như nước kết, không có kết truyện tốt thì sẽ cho độc giả cảm giác rất tồi tệ, vì nó ập đến ngay sau khi đọc giả hoàn thành một quyển sách, kết của Tôi du hành một mình được viết như cho có, vô lý đến nực cười, chi tiết cô bé nạn nhân thoát chạy ra ngoài có cảm giác như của một cô bé 6 tuổi tưởng tượng về thế giới màu hồng, tức là khi rơi vào tay kẻ sát nhân hàng loạt thì ta cứ vạch kế hoạch luồn lách, lẩn trốn, co giò chạy là sẽ thoát ấy :’)

Vì hai lỗi chính này, rất nhiều khả năng tôi sẽ không tiếp tục theo đuổi series về Holger Munch và Mia Kruger, dù tập đầu tiên trong một series nếu không gây bất ngờ tạo sự chú ý thì có thể sẽ viết rất non tay, điều này thường gặp, có nhiều mở màn của series không mấy ấn tượng nhưng càng về sau tác giả viết càng lên tay, tôi biết thế nhưng vẫn cảm thấy không mấy tin tưởng vào Samuel Bjork, vì văn chương này thực sự không có nét riêng. Thà cứ viết như bản sắc Mỹ Lee Child đi, kiểu viết chuyên nghiệp ngắn gọn nắm bắt thị hiếu độc giả có khi lại hay. “Bạn có thể giải bằng phân số hay giải bằng phương trình, nhưng cách của Giông-giống không phải là cách của Từa-tựa. Bạn có thể vặn, bạn có thể vẹo, bạn có thể cào, nhưng cách của Na-ná không phải là cách của Hao-hao!”. Mình cứ là mình có khi lại tốt, cứ hao hao na ná giông giống thì kiểu gì cũng mất bóng :p
Cái được duy nhất của tôi khi đọc tiểu thuyết trinh thám này, đó là phát hiện mình ngu thậm tệ, điều này tôi phải cảm ơn lần gặp gỡ tháng tư vừa rồi, chỉ bằng vài câu nói liên kết giữa các chủ đề trò chuyện, con người tôi có sự thay đổi lớn, giống như một đứa trẻ học vo, tôi như đứa trẻ vẫn luôn dùng linh cảm của mình suốt những năm qua, dùng trái tim làm đòn bẩy để làm gì đấy nhưng không thực sự biết tại sao mình lại làm thế được, nay được nghe vài câu nói vô tình nó cứ đọng lại trong đầu và tôi dùng nó làm kính chiếu yêu :))). Các bác đọc trinh thám mà biết tôi, đều biết rằng tôi luôn thích những nhân vật điều tra phá án ngẫn ngớ ngẩn, lúc nào cũng lơ tơ mơ… tôi cũng không hiểu tại sao mình lại có cái gout zẩm như thế về đàn ông (phụ nữ), cho đến lúc tôi đọc quyển tiểu thuyết này thì tôi như bừng tỉnh ra: Tôi suy nghĩ được về mình, về chuyện là những khi tôi im lặng, khi tôi không nói, khi tôi ở một mình, thì, các nhân vật điều tra tôi thích cũng vậy, họ không nói dù rất có khiếu hài hước, nhưng họ luôn như sống trong thế giới của riêng họ, vì sao vậy :))), vì khi không nói, người ta suy nghĩ được nhiều hơn, đấy chính là lý do các nhân vật tôi thích, họ luôn bết bát, vì họ bị các suy nghĩ trĩu nặng trong đầu và họ hiểu, chỉ có cách để nó trĩu nặng trong đầu như treo những sợi tóc trên da đầu cho đến khi nó thật dài, dài đến một độ nào đấy khi không còn trĩu nặng nữa, khi đã thông suốt một chi tiết, một mảnh ghép, một điều gì đấy thì cũng là lúc có thể cắt tóc ngắn đi được rồi :p.
Giải quyết được việc tại sao mình cứ thích những người ngẫn ngớ ngẩn u hoài khiến tôi vô cùng sảng khoái