CỞI TRÓI CHO NGHỆ THUẬT?!

Trần Dần - Thơ , đã bị niêm phong và thu hồi ngày 26.02.2008 tại Công Ty Truyền thông & Văn hóa Nhã Nam - Hà Nội . Một đoàn thanh tra liên ngành gồm Cục xuất bản , Thanh tra văn hóa , nhân viên nội vụ A25 đã có mặt tại hiện trường để thi hành quyết định .
Mấy hôm vừa rồi ngủ vùi . Hôm nay mới giật mình trước nguồn tin xác thực về Cụ Trần Dần . Ôi ! Chế độ . Ôi ! Nhà Nước . Ôi ! Đảng ... Biết bao giờ mới khác đây ! Quy kết ... rồi cứ cho con người ta đi cải tạo , hủy hoại con người ... và 1 thời gian sau lại phong huân chương , giải thưởng . Vừa đấm , vừa xoa . Thô nhám , một sự xỉ nhục tư tưởng !!?
Ngày hội thơ VN lần 6 , tôi không tham gia . Theo thông tin trước đấy thì Thơ - Trần Dần sẽ được giới thiệu ( 21.02 ) nhưng anh bạn Đại Phu có thông tin rằng Thơ - Trần Dần đã không vào được đến Văn Miếu _ nơi diễn ra hội thơ .
"Cởi trói cho nghệ thuật" ư ? Nhà nước nói nhảm , bậy hết sức ... Damn ... !!
"...Tôi tiếc những chân trời không có người bay
Lại tiếc những người bay không có chân trời!" ( Trần Dần )
Một tư tưởng đi trước thời đại 50 năm , đáng bị như vậy sao ?
Hôm nay đọc thêm ít thông tin về vụ "Nhân Văn - Giai Phẩm" , thấy giận , cảm giác không làm được gì trước nỗi oan khiên của tư tưởng lớn như Trần Dần ... 1 cảm giác rất sống sượng , bức bối trong lòng . Nói thật , chỉ muốn gào lên !!
Nhà phê bình Vương Trí Nhàn đã nói gì ?
"Trần Dần là tác giả cần phải đọc . Đọc, vì Trần Dần là một tác giả lớn của văn học Việt Nam, và vì trước đây chúng ta chưa có điều kiện tiếp xúc với văn bản chuẩn, nay đã có nó, chúng ta phải đọc. Đọc không phải để kêu lên vì tìm thấy cái gì đó hợp với mình, mà còn để kiểm chứng về những điều từng nghe, từng biết một cách không đầy đủ.
Trần Dần là nhà thơ có nhiều cái hơn những nhà thơ đương thời, có người nổi vì những quan niệm được tuyên bố, có người nổi vì những câu thơ gây sốc nhưng thật ra không phải thơ, lại có những người nổi vì những tai nạn nghề nghiệp. Trần Dần không thế, ông là nhà thơ mang trong mình cả hai thái cực: con người muốn làm một nghệ sĩ kiểu mới, đi trước thời đại, đồng thời cũng là một nghệ sĩ dám đằm mình xuống để viết.
Ông viết trước hết để cho mình, để thỏa cái khát khao sáng tạo trong mình, cứ viết đã, chứ không như rất nhiều nhà văn khác chưa viết đã sợ không được hiểu, không được in. Chính vì thế mà quá trình cách tân của ông bắt đầu rất sớm, từ những năm 1940 của thế kỷ trước, và đi rất xa.
Hãy học cách bứt ra khỏi dòng chảy cuồn cuộn của cuộc sống, để im lặng, và tư duy. Và muốn được như vậy, hãy đọc thơ Trần Dần, để tập đơn độc với bản thân mình, dù chỉ 15 phút mỗi ngày."
Trần Dần im lặng trong cô đơn để viết cho tương lai. Có lẽ vì thế mà có những câu thơ của ông 50 năm sau đọc vẫn mới: "Nếu quả thực anh không lường đảo - hãy trữ đủ đau thương - cho mãn hạn làm người", hay: "Tôi cô đơn trời xanh cô đơn trời tím - cô đơn nắng đào cô đơn mưa tái nhợt đầu ô” (trích tập Cổng tỉnh).
Nhất Định Thắng
Tác giả : Trần Dần
[sáng tác năm 1955, đăng trong Giai Phẩm Mùa Xuân 1956]
Tôi ở phố Sinh Từ
Hai người
Một gian nhà chật,
Rất yêu nhau sao cuộc sống không vui ?
Tổ quốc hôm nay tuy gọi sống hòa bình
Nhưng mới chỉ là trang thứ nhất
Chúng ta còn muôn việc rối tinh...
Chúng ta
Ngày làm việc, đêm thì lo đẫy giấc
Vợ con đau thì rối ruột thuốc men
Khi mảng vui - khi chợt nhớ chợt quên
Trăm cái bận hàng ngày nhay nhắt.
Chúng ta vẫn làm ăn chiu chắt.
Ta biết đâu bên Mỹ miếc tít mù
Chúng còn đương bày kế hại đời ta ?
Tôi đi giữa trời mưa đất Bắc
Đất hôm nay tầm tã mưa phùn
Bỗng nhói ngang lưng máu rỏ xuống bùn
Lưng tôi có tên nào chém trộm ?
A ! Cái lưỡi dao cùn !
Không đứt được mà đau !
Chúng định chém tôi làm hai mảnh
Ôi cả nước !
Nếu mà lưng tê lạnh
Hãy nhìn xem: có phi vết dao ?
Không đứt được mà đau !
Lưng Tổ Quốc hôm nay rớm máu
Tôi đã sống rã rời cân não
Quãng thời gian nhưng nhức chuyện đi Nam
Những cơn mưa rơi mãi tối xầm
Họ lếch thếch ôm nhau đi từng mảng
Tôi đã trở nên người ôm giận
Tôi đem thân làm ụ cản đường đi -
Dừng lại !
Đi đâu ?
Làm gì ?
Họ kêu những thiếu tiền, thiếu gạo T
hiếu cha, thiếu Chúa, thiếu vân vân
Có cả anh nam chị nữ kêu buồn -
Ở đây
Khát gió, thèm mây...
Ô hay !
Trời của chúng ta gặp ngày mây rủ ?
Nhưng trời ta sao bỏ nó mà đi ?
Sau đám mây kia
Là cả miền Nam
Sao nỡ tưởng non bồng của Mỹ !
Tôi muốn khóc giữ từng em bé -
Bỏ tôi ư ? -
Từng vạt áo - gót chân
Tôi muốn kêu lên - những tiếng cộc cằn... -
Không !
Hãy ở lại !
Mảnh đất ta hôm nay dù tối
Cũng còn hơn
Non bồng Mỹ Triệu lần...
Mảnh đất dễ mà quên ?
Hỡi bạn đi Nam
Thiếu gì ư sao chẳng nói thật thà ?
Chỉ là: -
Thiếu quả tim bộ óc !
Những lời nói sắp thành nói cục
Nhưng bỗng dưng tôi chỉ khóc mà thôi
Tôi nức nở giữa trời mưa bão.
Họ vẫn ra đi. -
Nhưng sao bước rã rời ?
Sao họ khóc ?
Họ có gì thất vọng ?
Đất níu chân đi,
Gió cản áo quay về
Xa đất Bắc tưởng như rời cõi sống.
Tưởng như đây là phút cuối cùng
Trăng trối lại :
- Mỗi lùm cây
- Hốc đá
- Mỗi căn vườn
- gốc vả
- cây sung
Không nói được, chỉ còn nức nở
Trắng con ngươi nhìn lại đất trời
Nhìn cơn nắng lụi, nhìn hạt mưa sa
Nhìn con đường cũ, nhìn ngôi sao mờ
Ôi đất ấy - quên làm sao được ?
Quên sao nơi ấm lạnh ngọt bùi
Hôm nay đây mưa gió dập vùi
- Mưa đổ mãi lên người xa đất Bắc...
Ai dẫn họ đi ?
Ai ?
Dẫn đi đâu ?
- Mà họ khóc mãi thôi
Trời vẫn quật muôn vàn tảng gió
Bắc Nam ơi, đứt ruột chia đôi
Tôi cúi xuống
- Quỳ xin mưa bão
Chớ đổ thêm lên đầu họ
- Khổ nhiều rồi !
Họ xấu số - chớ hành thêm họ nữa
Vườn tược hoang sơ
- cửa nhà vắng chủ
Miền Nam muôn dặm, non nước buồn thương
Họ đã đi nhưng trút lại tâm hồn
Ơi đất Bắc !
Hãy giữ gìn cho họ !
Tôi ở phố Sinh Từ
Những ngày ấy bao nhiêu thương xót
Tôi bước đi không thấy phố không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa trên màu cờ đỏ
Gặp em trong mưa
Em đi tìm việc
Mỗi ngày đi lại cúi đầu về
- Anh ạ !
Họ vẫn bảo chờ...
Tôi không gặng hỏi, nói gì ư ?
Trời mưa, trời mưa
Ba tháng rồi
Em đợi
Sống bằng tương lai
Ngày và đêm như lũ trẻ mồ côi
Lũ lượt dắt nhau đi buồn bã
Em đi trong mưa cúi đầu nghiêng vai
Người con gái mới mười chín tuổi
Khổ thân em mưa nắng đi về lủi thủi
Bóng chúng đè lên số phận từng người
Em cúi đầu đi mưa rơi
Những ngày ấy bao nhiêu thương xót
Tôi bước đi không thấy phố không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa trên màu cờ đỏ.
Đất nước khó khăn này sao không thấm được vào thơ ?
Những tủ kính tôi dừng chân dán mũi
Các thứ hàng ế ẩm đợi người mua
Nhưng mà sách - hình như khá chạy
À quyển kia của bạn này - bạn ấy
Quyển của tôi tư lự nét đăm đăm
Nó đang mơ :
- Nếu thêm cả miền Nam
Số độc giả sẽ tăng dăm bảy triệu
Tôi đã biến thành người định kiến
Tôi ước ao tất cả mọi người ta
Đòi thống nhất phải đòi từ việc nhỏ
- Từ cái ăn cái ngủ chuyện riêng tư
- Từ suy nghĩ nựng con và tán vợ.
Trời mưa mãi lây rây đường phố
Về Bắc Nam tôi chưa viết chút nào
Tôi vẫn quyết T
hơ phải khua bão gió
Nhưng hôm nay
Thơ nó đi đâu ?
Sao những vần thơ
Chúng không chuyển, không xoay trời đất ?
Sao chúng không chắp được cõi bờ ?
Non nước sụt sùi mưa
Tôi muốn bỏ thơ làm việc khác
Nhưng hôm nay tôi mê mải giữa trời mưa
Chút tài mọn tôi làm thơ chính trị.
Tôi bước đi không thấy phố không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa trên màu cờ đỏ.
Em ơi !
- Ta ở phố Sinh Từ Em đương có chuyện gì vui hử ?
À cái tin trên báo
- ừ em ạ
Chúng đang phải dậm chân đấm ngực !
Vượt qua đầu chúng nó, mọi thứ hàng
Những tấn gạo vẫn vượt đi
Những tấn thư, tài liệu
Vẫn xéo qua đầu chúng, giới danh gì ?
Ý muốn dân ta là lực sĩ khổng lồ
Đè cổ chúng mà xóa nhòa giới tuyến
Dân ta muốn trời kia cũng chuyển
Nhưng
Trời mưa to lụt cả gian nhà :
Em tất tả che mưa cản gió
Con chó mực nghe mưa là rú
Tiếng nó lâu nay như khản em à
Thương nó nhỉ
- Nó gầy
- Lông xấu quá
Nó thiếu ăn
- Hay là giết đi ư ?
Nó đỡ khổ
- Cả em đỡ khổ.
Em thương nó
- Ừ thôi chuyện đó
Nhưng hôm nay em mới nghĩ ra
Anh đã biến thành người định kiến
Những ngày ấy bao nhiêu thương xót
Tôi bước đi không thấy phố không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa trên màu cờ đỏ.
Tôi đi giữa trời mưa đất Bắc
Tai bỗng nghe những tiếng thì thầm
Tiếng người nói xen tiếng đời ầm ã
- Chúng phá hiệp thương
- Liệu có hiệp thương
- Liệu có tuyển cử
- Liệu tổng hay chẳng tổng ?
- Liệu đúng kì hay chậm vài năm ?
Những câu hỏi đi giữa đời lỏng chỏng.
Ôi xưa nay
Người vẫn thiếu tin Người
Người vẫn thường kinh hoảng trước Tương lai
Người quên mất Mỹ là sư tử giấy.
Người vẫn vội
- Người chưa kiên nhẫn mấy
Gan người ta chưa phải đúng công nông
Người chửa có dạ lim trí sắt
Người mở to đôi mắt mà trông !
A tiếng kèn vang quân đội anh hùng
Biển súng rừng lê bạt ngàn con mắt
Quân ta đi tập trận về qua
Bóng cờ bay đỏ phố đỏ nhà...
Lá cờ ấy lá cờ bách thắng
Đoàn quân kia muôn trận chẳng sờn gan
Bao tháng năm đói rét nhọc nhằn
Từ đất dấy lên là quân vô sản
Mỗi bước đi lại một bước trưởng thành
Thắng được chiến tranh giữ được hòa bình
Giặc cũ chết
- Lại lo giặc mới
Đoàn quân ấy kẻ thù sợ hãi
Chưa bao giờ làm mất bụng dân yêu
Dân ta ơi ! chiêm nghiệm đã nhiều
Ai có Lý ?
Và ai có Lực ?
Tôi biết rõ đoàn quân sung sức ấy
Biết nhân dân
Biết Tổ Quốc Việt Nam này
Những con người từ ức triệu năm nay
Không biết nhục
Không biết thua
Không biết sợ !
Hôm nay Cả nước chỉ có một lời hô
THỐNG NHẤT
Chúng ta tin khẩu hiệu ta đòi
- Giả miền Nam !
Tôi ngửa mặt lên trời
Kêu một tiếng
- Bỗng máu trời rơi xuống
Vài ba tia máu đỏ rớt vào tôi Dân ta ơi !
Những tiếng ta hô
Có sức đâm trời chảy máu.
Không địch nào cưỡng nổi ý ta
Chúng ta đi
- Như quả đất khổng lồ
Hiền hậu lắm
- Nhưng mà đi quả quyết...
Hôm nay
Những vần thơ tôi viết
Đã giống lưỡi lê :
Đâm
Giống viên đạn :
Xé
Giống bão mưa :
Gào
Giống tình yêu :
Thắm
Tôi thường tin ở cuộc đấu tranh đây
Cả nước đã bầu tôi toàn phiếu
Tôi là người vô địch của lòng tin
Sao bỗng hôm nay, tôi cúi mặt trước đèn ?
Gian nhà vắng chuột đêm nó rúc.
Biết bao nhiêu lo lắng hiện hình ra.
Hừ !
Chúng đã biến thành tảng đá chặn đường ta !
Em ơi thế ra
Người tin tưởng nhất như anh vẫn có phút giây ngờ vực
Ai có lý ?
Và ai có lực ?
Ai người tin ?
Ai kẻ ngã lòng tin ?
Em ơi
Cuộc đấu tranh đây
Cả nước
Cả hoàn cầu
Cả mỗi người đêm ngủ vẫn lo âu
Có lẫn máu, có xót thương lao lực
Anh gạch xóa trang thơ hằn nét mực
Bỗng mặt anh nhìn thấy ! lạ lùng thay !
Tảng đá chặn đường này !
Muôn triệu con người
Muôn triệu bàn tay
Bật cả máu ẩy đá lăn xuống vực !
Anh đã nghĩ:
Không có đường nào khác
Đem ngã lòng ra
Mà thống nhất Bắc Nam ư ?
Không không !
Đem sức gân ra !
Em ơi em !
Cái này đỏ lắm, gọi là TIM
Anh dành cho cuộc đấu tranh giành Thống Nhất
-------------------- . -------------------------
TB : Ta đang sống ở 1 nơi quá đỗi ngột ngạt ...
Thư ngỏ về TRẦN DẦN - THƠ
Nhều văn nghệ sĩ Việt Nam đã viết Thư Ngỏ để kiến nghị các cấp lãnh đạo hủy bỏ lệnh đình chỉ phát hành cuốn sách TRẦN DẦN – THƠ.Xin đọc Thư Ngỏ theo địa chỉ liên kết dưới đây:http://vanchuong.vnweblogs.com/post/3648/52926/02su-kien-doi-thoai/thu-ngo-ve-tap-tho-tran-dan.html Để bày tỏ sự đồng tình, hãy ký tên vào Thư Ngỏ!
Xin chân thành cảm ơn !
_DELICATE_