chẻ sợi tóc

đây là quyển thứ hai tôi đọc của Francois Mauriac. Quyển đầu tiên là Bí ẩn nhà Frontenac (sách in dạng song ngữ), đến giờ tôi cũng gần như không nhớ gì nhiều ngoài cảm giác gia đình êm đềm (hình như là hạnh phúc của chính gia đình Francois Mauriac). Bẵng đi đến hơn 10 năm tôi không hề nhớ chút gì đến Francois Mauriac thì đọc Giới nữ của Simone de Beauvoir, bà có nhắc đến một đôi lần Mauriac, và rồi vô tình, Người vợ cô đơn đến tay tôi sau đó ít ngày. Sách và người có mối duyên, tôi tin điều này trong thế giới những quyển sách. Có một thứ năng lượng của sách hay của tôi tỏa ra, hút vào thế nào đấy, và tìm cách thức đến được với nhau, tất nhiên dạng ất ơ như tôi, chẳng lý nào lại không bỏ thời gian để biết quyển sách “bảo” gì với mình 

Têre (Therese Desqueyroux) trong Người vợ cô đơn là người đàn bà có ý định giết chồng, đầu độc chồng bằng thạch tín. Bởi, Têra ghét chồng, bà lấy chồng không vì yêu và cũng không tìm kiếm tình yêu trong hôn nhân, chính xác hơn bà tìm một nơi trú ngụ, một điểm dừng như người đời cho rằng nên như thế (tình yêu và hôn nhân cần phải hiểu rõ nó là hai phạm trù khác hẳn nhau, cứ la ó đi :v).
Một người đàn bà thông minh, cương nghị nhận biết rõ vai trò hy sinh của người phụ nữ, nhìn ra vẻ đẹp của sự nén mình, của tự hủy và trói buộc nhưng cũng luôn luôn nhận thức rõ cá tính con người mình tràn ngập trong từng tế bào, choán đầy và chiếm lĩnh mình; khái tính, thẳng thắn không muốn đóng vai, làm những cử chỉ, nói ra những lời công thức của một Têra khác mà không phải Têra chính mình; tư duy cởi mở không chỉ dám đi theo đam mê đến cùng mà còn dám thẳng thắn nhìn nhận, phân tích, khám phá cái xấu xa trong mình đến cùng… Người đàn bà như thế sống với một người chồng trưởng giả nề nếp thôn quê quá nhiều “vỏ” và không bao giờ ra khỏi cái vỏ của mình, tầm thường, thậm chí đần độn, kém tinh tế có thể xem như kẻ vô tâm tính “không bao giờ đặt mình vào địa vị của người khác”. Cuộc sống hôn nhân tẻ nhạt chán chường bị đẩy đến hạn mức mặt trái của yêu. Ghét, người vợ ghét chồng của mình. Có ý định không chỉ một lần, đầu độc chồng và sau phiên tòa, nàng sống trong sự cô đơn tuyệt đối, tình yêu như sa mạc, tình mẫu tử như sa mạc vì Têra “bao giờ cũng cần tìm thấy cái ta, cố gắng đuổi theo cái ta”. Một cá nhân chỉ sống cho mình, vì chính mình, tiên quyết không chịu làm thây ma khi đang sống, không chịu sống một cuộc sống không phải của mình thì nhất định là bơ vơ, hoảng sợ, hụt hẫng và hoang mang trong nhân gian không nơi bấu víu này. Nhưng cái ác, tội lỗi hay bất cứ điều gì được xem nằm ngoài đạo đức thông thường, chỉ cần ta dám nhìn nhận, dám trả giá đến cùng, chịu đựng lâu hơn lâu hơn nữa, nhìn kỹ vào trong mình hơn, nhìn kỹ vào, chẻ thật rõ ra như chẻ sợi tóc làm hai ba bốn năm, cởi bỏ nữa đi nữa đi nhẹ nữa nhẹ nữa vào, dùng nội lực bên trong mình soi rõ từng ngóc ngách suy nghĩ của mình. Biến nỗi đau, sự trả giá, chịu đựng, cô độc của mình thành trò chơi, thành lẽ sống, mục đích của đời mình, chiến đấu đến cùng, hành xác mình khổ sở bằng suy tư để nhằm hiểu cho rõ nội tâm mình thì linh hồn của cá nhân đó nhất định sẽ đến được vùng đất không còn sợ hãi, lo âu

Francois Mauriac viết tàn nhẫn. Sự tàn nhẫn ở đây chính là ông không chỉ viết những câu thoại, dáng điệu, cử chỉ của nhân vật mà còn lột bỏ cái vỏ ngoài để rọi thứ ánh sáng tàn khốc vào những vùng sâu thẳm của tâm hồn, vào những động cơ tâm lý thầm kín mà chính đương sự cũng không ý thức nổi, ông không giấu giếm những cái xấu gai góc khám phá được ở mình, ở kẻ khác, ở con người. Sử dụng trang sách như sự kết tinh của cuộc giao phối giữa nhà văn và thực tại, ông tạo ra một thế giới hắc ám, một hỏa ngục trần gian của tội lỗi, cái ác với những giả dối, ích kỷ, biển lận, nhục dục… Người vợ cô đơn là một tiểu thuyết không có bóng dáng của những điều thực sự tốt đẹp hay những khuôn khổ theo luân lý và đạo đức thông thường. Trái tim của các nhân vật là những ổ rắn độc, khi đã bước chân vào con đường dục vọng, họ đi cho tới cùng, tới bờ vực thẳm, tới nơi có tiếng gọi của một thế giới khác “tiếng gọi của Thiên Ân”. Tiếng gọi Thiên Ân làm tôi nhớ rất nhiều đến những câu chuyện gần đây anh NL dịch Andersen, điển hình nhất là Anne Lisbeth: “… linh hồn của Anne Lisbeth đã ở tít trên cao, nơi không có nỗi sợ, khi mà người ta đã chiến đấu đến cùng…”
“Kể gì yêu xứ này hay xứ khác, những gốc thông hay những rừng phong, đại dương hay đồng bằng? Không có gì làm cho nàng lưu ý ngoài những gì sống, những con người máu thịt. “Không phải ta yêu những thành phố bằng đá, cũng không phải những buổi diễn thuyết, những bảo tàng, mà ta yêu cánh rừng sống động nó xào xạc, nơi những ham muốn cuồng bạo hơn bất kỳ trận cuồng phong nào sẽ đào xoáy. Tiếng rền rĩ của những gốc thông ở Ajơlu ban đêm làm cho ta xúc cảm vì nghe như tiếng người. Têra uống hơi say và hút đã nhiều”. Nàng cười một mình như thánh nhân. Nàng thoa phấn lên má, tô son lên môi rất tỉ mỉ, rồi ra đường và bước đi lang thang”

sống là như chẻ sợi tóc, thành thật với mình trước nhất thì đời tất sẽ thành thật nhìn ta.

Tôi yêu Oscar Wilde, ông là tinh thần của một cuộc sống phóng khoáng, ở ngoài mọi ràng buộc của luân lý và đạo đức. Tôi thích những nhà văn mang đến thứ tinh thần ấy. Vì vậy, chắc sẽ tìm đọc thêm Francois Mauriac. Mà thế quái nào, Mauriac cũng cung thiên bình như Oscar Wilde, như nhiều nhà văn mình thích, thế quái nào í nhẻ :v [độc giả cung thiên bình cho hay]

Những cuộc đời song chiếu

“Đời mà không đi thì còn gì là đời”. “Sống sẽ chẳng phải là sống nếu không đi”. “Chẳng có gì sinh ra từ hư vô. Mọi thứ từng sinh ra đều sẽ phải chết đi. Giữa hai trạng thái đó, mỗi người được tự do sống cuộc đời bình thản và thẳng tắp của một kỵ sĩ trên lưng ngựa”
Alexandre Yersin, ông là ai. Người Pháp gốc Thụy Sỹ, ông phát hiện trực khuẩn dịch hạch và chiến thắng dịch hạch như thế nào. Rời Đức sang Pháp, rời Viện Pasteur vào làm Hãng Đường biển; rời y học sang dân tộc học, dân tộc học sang nông nghiệp rồi trồng trọt; ông đã làm như thế nào để trở thành một nhà phiêu lưu trong địa hạt vi trùng học, người thám hiểm, người vẽ bản đồ đi khắp vùng đất của người Mọi, rồi vùng đất của người Xê Đăng… Những nét chính về cuộc đời của Alexandre Yersin có thể tìm đọc nhờ một vài thao tác tìm kiếm đơn giản trên internet
Yersin: Dịch hạch và thổ tả của Patrick Deville là một tiểu thuyết cũng vẫn với từng ấy nét chính về người đàn ông mà tên của ông được dùng để chỉ trực khuẩn dịch hạch Yersinia Pestis. Nhưng Patrick Deville đã dùng đúng một câu văn mà tôi rất thích trong tiểu thuyết này để ta có thể hình dung thật hơn về Yersin dưới cả lăng kính hiển vi và kính viễn vọng: không quá gần và đủ xa, ông “Giờ đây ông là một cái cây. Là một cái cây cũng chính là cuộc đời và cũng là không đi đâu”. Yersin là người trong suốt cuộc đời luôn muốn chọn những gì mới mẻ và tuyệt đối hiện đại, ông lập ra chi nhánh Pasteur Nha Trang, khai sinh trường Đại học Y Hà Nội, khám phá ra Đà Lạt khi nó mới chỉ là một cao nguyên hoang sơ, vạch ra đường bộ đi từ Trung Kỳ sang Campuchia, ông đưa vào Việt Nam cây cao su, canhkina, ông là người lái chiếc ôtô đầu tiên trên đường phố Hà Nội, và có ý định xây sân bay ở Nha Trang. Với ông, Nha Trang là thiên đường, nơi người dân gọi ông là “ông Năm”, “bác sĩ Năm”, ông chọn sống trên đỉnh Hòn Bà giữ khoảng lùi và độ cao với mọi sự, chạy trốn vinh quang nhưng không mấy thành công trong việc trốn tránh thời đại của mình dù đã cố tách mình khỏi lịch sử (làm sao có thể chứ, một cuộc đời quá dài, từ Đế chế II đến Thế chiến II), một thái độ rất rõ ràng của người trí thức trước lịch sử, nuôi dưỡng khát vọng khoa học bằng trái tim và trí tuệ của mình. Một cá nhân của ánh sáng Hy Lạp, chọn phái khắc kỷ và khoái lạc chứ không nghiêng về Aristole hay Platon, người đọc thấy ở những giá trị cổ đại cũng chính là những giá trị con người ông, giản dị, ngay thẳng, bình thản, chừng mực và cô độc như sự tỏa bóng của một cái cây “một cái cây cũng chính là cuộc đời và cũng là không đi đâu”
Tiểu thuyết của Patrick Deville có một lượng thông tin khổng lồ, cũng dễ hiểu khi nó phác họa về một nhà khoa học không phải đi vào lịch sử, mà chính là một phần lịch sử loài người. Ta biết về sự ra đời của vắc xin bạch hầu, dịch hạch, lao..., về đường Catinat (Đồng Khởi), về Lang Bian, cầu Paul Doumer (cầu Long Biên). Và những chi tiết về văn chương nghệ thuật, về lời đề tặng Đi tìm thời gian đã mất của Proust dành cho ai, về Icare của Raymond Queneau, và tất nhiên Yersin trong vai trò nhà thám hiểm thì phải nhắc đến Conrad với Một tiền đồn của sự tiến bộ trước hết, sau đó là Tâm bóng tối (Giữa lòng tăm tối), 80 ngày vòng quanh thế giới của Jules Verne. Rất hiển nhiên về những nhân vật lịch sử như Pasteur, Rimbaud (một nhân vật có lẽ Yersin chưa bao giờ gặp mặt nhưng họ là những cuộc đời song chiếu của nhau, tôi nghĩ vậy, còn Baudelaire thì tôi gần với không biết gì), về một nhân vật từng là bác sĩ phái Pasteur nhưng phản bội để rồi trở thành nhà văn với tiểu thuyết sáng lòa Hành trình đến tận cùng đêm tối – nhà văn Céline
Yersin: Dịch hạch và thổ tả sẽ không là tiểu thuyết tươi mới thoát khỏi cái bóng của tư liệu, tiểu sử, sự kiện có thật về nhà khoa học ẩn dật Yersin nếu không phải là Patrick Deville viết. Với tất cả sự linh hoạt về cấu trúc, nhịp điệu, giọng văn hài hước dù dùng rất nhiều câu văn mang tính chất liệt kê gạch đầu dòng, lia ống kính không gian thời gian và chủ thể liên tục, đảo trật tự thời gian một cách tài tình và cực thông minh (Viễn vọng của Patrick Deville cũng vẫn phong cách lia ống kính rất ‘viễn vọng” chóng mặt như thế, nhưng bị quá liều) Patrick Deville đặt ra ý đồ sáng tạo nghệ thuật biến những thư từ như nguồn tư liệu chính, thành một tiểu thuyết kéo nó thoát khỏi cái bóng của thể loại lịch sử, tiểu sử, du hành… mà như chính ông có nói “viết về một cuộc đời cũng giống như vừa kéo violon vừa nhìn bản nhạc”
“Người đàn ông trong sáng đó tránh xa những nẻo đường xiên chéo
Khoác trên người lanh trắng và sự trung thực thơ ngây”
[Victor Hugo trong tập Truyền thuyết những thế kỷ]
Yersin yêu biển, núi và hoa. Và rốt cuộc, cuối đời ông đã đem lòng yêu mến văn chương, tất nhiên vẫn yêu mến sự cô độc, sự cô độc thâm căn cố đế.
p/s: Lần đọc này vì lòng ngưỡng mộ hihihi, lần đọc trước cuối 2013 hay đầu 2014 thì phải, đọc với tâm thế khác, giờ khác. Không biết dịch giả thích mình tên là Đặng Thế Linh hay Đinh Thế Linh nhỉ :p, biểu ghi biên mục và ở trang đầu sách không khớp nhau, rốt cuộc là bí ẩn Đặng hay Đinh hay là, chọn dịch hạch hay thổ tả đây :v. Cả hai tiểu thuyết của Patrick Deville dịch ở Việt Nam đều do nhà nghiên cứu Đoàn Cầm Thi viết lời bạt, Patrick Deville cũng làm cho tôi một cú lừa như một số nhà văn khác (Paul Auster chẳng hạn), sau Yersin: Dịch hạch và thổ tả, tôi đã hí hửng bập luôn vào Viễn vọng và đúng là viễn vọng xa đường chân trời. Kỹ thuật và cách thức viết lia ống kính liên tục không gian thời gian và chủ thể vẫn như vậy nhưng câu chuyện lỏng, viễn vọng xa quá không đi vào bất cứ một cú zoom ghi điểm nào. Tuy nhiên tôi sẽ vẫn đọc Patrick Deville, dù tương lai xuất hiện tiếp ở Việt Nam có chiều hướng viễn vọng. Định tua nhanh để tìm mấy câu, đoạn văn về Yersin mà mình thích, nhưng mãi nửa sau mới tìm thấy, thế là coi như đọc kỹ hơn cả lần đầu :v

tất cả đều có việc của mình

Sách in giấy đẹp mà có 5k, mình gần như shock. Đọc lướt thì phong cách sách theo hướng người thật việc thật như Humans of New York (trên fb), Humans of Hanoi (sách)... mình ít ra khỏi nhà nên sách viết câu chuyện người thật việc thật là mình đọc được nên mua luôn 3 quyển. Ở Humans of Hanoi mỗi nhân vật kể câu chuyện của mình, nỗi buồn, tuổi thơ, quan điểm sống, những trăn trở và qua đó nói về công việc, nghề nghiệp, đam mê... còn ở Chuyện của nghề thì câu chuyện phần lớn xoay quanh 'ai cũng có việc của mình' và hành trình đi con đường ấy. Đọc Chuyện của nghề mình mới biết có những nghề như viết kịch bản game, làm bóng bay nghệ thuật, marketing scientist, giáo viên dạy định hướng (cho người khiếm thị tái hòa nhập cuộc sống bằng cách phục hồi khả năng định hướng trong không gian)...
Câu chuyện khiến mình nghĩ mãi là chuyện Mù còn có gì vui? của thày Phong chủ nhiệm mái ấm Thiên Ân. Đêm ấy mình làm việc muộn nên quá giấc, cắm đèn đọc sách, mở bất kỳ thì vào câu chuyện của thày Phong. Khi hơn 30 tuổi đang là trưởng phòng kế hoạch của một công ty nước ngoài thì thày gặp tai nạn và mất đôi mắt, mất đi ánh sáng. Nghĩ tới việc mình cũng đang ở tuổi của thày khi gặp tai nạn, đang bay nhảy khắp nơi bỗng dưng thế giới tối thăm thẳm, mình không khỏi suy nghĩ, cứ nằm khóc mãi trong khi miệng thì lại mỉm cười vì mắt đang đọc câu chuyện và ngắm hình ảnh thày cười hạnh phúc, lạc quan (tất nhiên có bình yên nào không xót xa). Đó cũng chính là lý do mình đọc lại Thông thái và số phận của Maurice Maeterlinck :)
Sách in lỗi font chữ, hình ảnh bị vỡ. [Mình vừa tìm hiểu và biết đây là sự cố xuất bản 2016], còn nội dung ổn, rất phù hợp với các bạn trẻ không biết làm rì vào mùa thu và các bạn bớt trẻ trời mưa thích uống chè ăn kẹo lạc bánh đậu xanh như mình <3 p="">

Kịch bản của sự sống

Trong một lần đi nghe giảng pháp ở chùa, thày đã bố thí cho đạo tràng câu chuyện về bệnh bò điên, người ta nuôi bò là động vật ăn cỏ bằng bột tinh xương - được chế biến từ thịt vụn của bê, dê, cừu... Câu chuyện thày nhắc tới như một ví dụ về việc không tồn tại nguyên nhân thì sẽ không có kết quả; về việc sống theo quy luật của thiên nhiên, thuận tự nhiên; về tu là gì... Từ đấy mà mình biết đến Nhân tố enzyme của bác sĩ Hiromi Shinya. Sách có 4 tập gồm 1, Phương thức sống lành mạnh. 2, Thực hành. 3, Trẻ hóa. 4, Minh họa (Mình thấy trên mạng còn có phiên bản khác, nhìn bìa khác và mình không biết nội dung thế nào). Điều ngạc nhiên là tác gỉa bộ sách chính là người đầu tiên trên thế giới thành công trong can thiệp nội soi cắt bỏ polyp đại tràng mà không phẫu thuật mở ổ bụng và tất nhiên, ông là tác gỉa của phương pháp ăn uống Shinya :)
Đúng như tên sách Nhân tố enzyme, tác gỉa nhấn mạnh việc quản lý sức khỏe thông qua enzyme diệu kỳ - enzyme nguyên mẫu. Ông chỉ ra nhược điểm của nền y học hiện đại phát triển theo hướng chuyên biệt hóa, có xu hướng chỉ chữa ở những nơi phát bệnh, trong khi nguyên sở của nó, ta phải suy nghĩ từ cấp độ tế bào và suy xét xem cái gì mới cần thiết để duy trì sức khỏe, lắng nghe cơ thể mình (ở đây chính là ý kiến của cơ thể mình) thay vì bị ảnh hưởng ý kiến từ bên ngoài, từ những nơi phát bệnh. Một bộ sách tháo bỏ gần như hoàn toàn suy nghĩ và thói quen ăn uống của cá nhân mình, một kẻ luôn thấy không ổn ở dạ dày mà không tìm được căn nguyên do đâu, rất cố chấp với những kiến thức y học hiện đại mình có :). Thật ra, khi chưa đọc bộ sách này, mình cũng đã nhận ra những quan điểm dinh dưỡng, nạp đồ ăn rất nhầm lẫn của các bạn mình là bác sĩ, điều dưỡng nhưng khi đọc bộ sách này xong, mình cũng ồ à, ra là mình cũng chủ quan không kém gì các bạn :)). Ăn thế nào đúng. Tại sao bệnh, bệnh do di truyền, do đâu. Thuốc có luôn luôn trị bệnh... Những câu hỏi, thói quen ăn uống sinh hoạt sai lâu quá nên tưởng là đúng sẽ được trả lời, lý giải một cách dễ hiểu, dễ tiếp cận trong bộ sách này.
Tất cả các loài động vật, ngay cả con người, nên ăn cái gì và ăn bao nhiêu mới tốt đều được quy định trong các quy luật của tự nhiên. Vì vậy, bác sĩ tốt nhất là chính mình, lắng nghe cơ thể mình. Và hiện nay, những phương thức thực dưỡng, tập thở... được xem là y học bổ sung đang chỉ rõ nhiều lợi điểm khi xuất phát nghiên cứu sống khỏe từ trong chính mỗi cơ thể cũng như những gì được nạp vào (mình không nói đây là y học thay thế như nhiều người quan niệm).
P/s: Một ý nghĩa nữa là chúng ta hoàn toàn có thể ứng dụng nhân tố enzyme, phương thức ăn uống Shinya vào việc kiểm soát cân nặng, giảm cân hay tăng cân.
Vẫn biết tật của mình là ăn vội, ăn nháo nhào cho xong, nhưng đọc xong bộ sách thấy được chỉ rõ ra tác hại của nó, nguyên nhân dẫn đến bệnh... mình có niềm tin với quả dạ dày của mình lắm hihihi.

Why does it always rain on me

[tên một ca khúc band Travis của tôi]

Hôm trước đọc sách Văn 6 của Cánh Buồm, Arthur Koestler gọi kiểu người làm ra tác phẩm nghệ thuật là kiểu người có “đôi mắt ướt”. Sau đó sách kể câu chuyện về một Người Dễ Khóc nhưng lại chọn việc chọc cười… cười mà buồn ơi là buồn. Đó là Vua Hề Charlot – Charlie Chaplin.

Khi ông 5 tuổi, mẹ ông là một diễn viên tạp kỹ, là người lao động chính trong gia đình một mẹ và hai con trai (bố ông nghiện rượu không ở chung nhà). Một ngày đang diễn trên sàn diễn thì bà bị khan tiếng rồi đột ngột bị mất hẳn tiếng, không hát không biểu diễn được nữa. Đêm sau đó Charlot xin ông bầu cho lên biểu diễn thay mẹ. Cậu bé 5 tuổi bắt chước y hệt mẹ mình. Cậu hát bài mẹ mình vẫn diễn và bắt chước cả cảnh mẹ mình khan tiếng rồi mất tiếng.

Câu chuyện này là gì. Thấm thía nỗi buồn của gia đình mình và biến nỗi buồn ấy thành vẻ hài hước khiến cho nỗi buồn thêm sâu đậm, phóng tác từ nó ra sự đồng cảm với cái buồn của những người cùng hoàn cảnh ngoài xã hội. Thế nó còn là gì. Là sự tiếp nhận số phận và tách biệt được số phận bên ngoài của mình với số phận tinh thần của mình. Đây chính là cách thức đi con đường hạnh phúc mà tiểu luận triết học Thông thái và số phận của Maurice Maeterlinck nói đến, không nó thì là gì nữa đây (mình mong rằng mình có thể viết được một cái gì đấy suy nghĩ của mình sau khi sắp xếp được những gì mà Thông thái và số phận tỏa ánh sáng tinh thần đến mình)

Cả ngày hôm ấy mình nghĩ mãi về 3 câu nói của Charlie Chaplin được trích dẫn trong sách Văn 6 Cánh Buồm

“I always like walking in the rain, so no one can see me crying”

“I have many problems in my life. But my lips don’t know that. They always Smile.”

“My pain may be the reason for somebody’s laugh. But my laugh must never be the reason for somebody’s pain”

Thế là mình đi lục tìm Ánh đèn sân khấu (Limelight) là quyển sách duy nhất của Charlie Chaplin mình có trong nhà [lúc ấy thấy hạnh phúc khủng khiếp í, kiểu như kiến tha lâu cũng có ngày đủ dùng í :p, đọc đến cái rì cái rì liên quan hoặc lạc bước suy nghĩ chiêm nghiệm cái là lên nhà lục ra luôn sách để đọc í, sung sướng vãi]. Quyển tiểu thuyết có nhiều yếu tố tự truyện, chắc thời nay chả ai buồn đọc nữa rồi, thật í :), nó nhấn mạnh điều muôn thuở: Bi kịch vốn có sẵn giữa phù du kiếp người và giữa cái vô tận của thời gian nhưng chẳng phải bi kịch tồn tại cũng có ý nghĩa của nó hay sao, kẻ nào chịu đựng và vượt lên bi kịch, kẻ đó biết cách làm cho số phận mình tốt đẹp hơn. Nói như Thông thái và số phận của Maurice Maeterlinck thì biến cố, bi kịch không tạo nên số phận hay một phần số phận của bạn mà việc hiểu rõ chính mình được tìm thấy trong sâu thẳm bi kịch, biến cố ấy làm biến đổi cuộc đời bạn, “những sự đỏng đảnh bất ngờ nhất của số phận sẽ dạy chúng ta tiếp nhận chính cách suy nghĩ của chúng ta”

Đêm qua có cậu bạn Saigon tôi quen trong chuyến đi Đà Lạt hỏi tôi như này: Nhưng mà chị Tú buôn lậu à, buôn ma túy phải không, không thấy chị đi làm nên em thắc mắc [chắc thấy tôi lúc nào cũng ung da ung dung đủng đà đủng đỉnh mua sách đọc sách nên nghĩ vậy :))]. Tôi cũng thành thật nói nỗi lòng mình là nếu được, tôi cũng thích buôn cái đó, có đồ để high, giúp mọi người high, lại còn có xiền nữa, có xiền tôi sẽ có nhiều xiền để làm những gì tôi muốn (tôi rất tin tưởng năng lực dùng tiền một cách đúng đắn của mình, tôi đi giúp người khó chẳng hạn). Nói vậy xong, ổng chốt câu làm dealer bán cần đi :)). Hay nghe lời ổng, tôi tạo số phận như vậy đê nhỉ, các cụ nhẻ, tôi làm người lông rân mô hình nhỏ, mua miếng đất nho nhỏ vùng khí hậu phù hợp trồng cần trồng cỏ trồng anh túc. Ôi high quá xá chụt chụt chụt <3 .="" :v="" a="" b="" c="" con="" cu="" gi="" h="" kh="" m="" n="" ng="" nh="" o="" p="" s="">

Tạo quá khứ

Trong Tôi là ai - và nếu vậy thì bao nhiêu của Richard David Precht có một chap tôi rất hay đọc trúng lúc tay chân quờ quạng mắt mũi tèm nhèm buổi sáng tìm sách: Vũ trụ tinh thần – Não tôi hoạt động ra sao? “Cái gì là phức tạp nhất trên thế giới? Một câu hỏi hóc búa, nhưng với khoa học tự nhiên thì câu trả lời lại thật đơn giản. Đó là bộ não người![...] Nó chỉ nặng 1.5kg, mang hình quả hồ đào phóng to và sờ vào như đậu phụ. Thế nhưng trong đó lại ẩn chứa kết cấu có lẽ là phức tạp nhất của toàn bộ vũ trụ. Một trăm tỷ (100.000.000.000) tế bào thần kinh nhấp nháy truyền tin với nửa triệu tỷ (500.000.000.000.000) các liên kết. Đại khái nhiều như một sự so sánh quen thuộc, đúng bằng số lá cây của rừng nhiệt đới Amazon”

Vậy thì điều gì trên thế gian này mà đến thần linh cũng đành phải đứng ngoài cuộc? (tôi ít khi dùng dấu hỏi nhỉ :p). Quá khứ. Quá khứ là thứ mà thần linh cũng không thể can dự. Thay đổi quá khứ của mình đã là một việc điên rồ, nhưng dám thay đổi quá khứ của cả kẻ khác thì hẳn là quỷ dị, dù cả hai đều dẫn đến bi kịch, nhưng đâu là vô nghĩa hơn, tôi không biết. Tự tạo quá khứ, viết lại quá khứ, xóa quá khứ ư, người ta phải tăm tối và cạn nước đi đến độ nào mà dấn mình vào quyết định ấy.

Ngăn kéo trên cùng – Phần tăm tối, tiểu thuyết thứ 17 của Nakamura Fuminori là câu chuyện tồn tại đến hai gã bác sĩ thần kinh cùng tiến hành việc viết lại quá khứ cho kẻ khác, dù với mục đích khác nhau nhưng tâm hồn của cả hai nhân vật này đều có tính chất mục ruỗng từ nền móng, một kẻ coi việc tạo quá khứ cho người khác là trò chơi, một kẻ thì buộc tìm đến đấy như một phép màu và sau đó là nhằm trả thù. Tất nhiên khi thần linh cũng phải bỏ cuộc mà con người dám tự vẽ ra cho mình một thách thức can thiệp vào não bộ, thò tay vào quá khứ nhằm chạm đến nội tâm từng người thì hậu quả không thể thành toàn được. Nếu có thể chạm đến nội tâm từng người ư, giả định này nói lên đã sặc mùi vô lý và quỷ dị

Hôm trước tôi có đọc tập thơ, mở đầu một bài thơ là câu thơ đại ý: Người thuộc cung Thiên Bình ma quái trong tình yêu. Điều này lần đầu tôi nghe thôi, còn điều quen thuộc của cung chúng tôi là gì. Là tính chần chừ, lưỡng lự, thiếu quyết đoán. Tuy nhiên lần này lại có hiệu quả hí hí. Tôi đọc Kẻ móc túi và thấy không hiểu nổi tại sao nó lại được mọi người đánh giá cao, đến giờ tôi vẫn hoàn toàn không hiểu được. Số đông thường không đúng, nhưng nó phải tồn tại một logic nào đấy hình thành trong số đông và tôi cố tình tìm ra, bằng cách nâng lên đặt xuống chần chừ đọc hay không đọc quyển thứ hai của Nakamura Fuminori được dịch ở VN. Ngăn kéo trên cùng – Phần tăm tối có cốt truyện khá hơn hẳn Kẻ móc túi, tác giả cũng viết lên tay hơn rất nhiều, triển khai bộ khung theo tham vọng của người viết đã đỡ thừa thiếu. Tuy nhiên, các yếu điểm ở Kẻ móc túi vẫn còn

-          Nếu ở Kẻ móc túi, những tham khảo về lịch sử những vụ móc túi ảo thuật được tác giả lồng vào câu chuyện kém chất keo kết dính như thế nào thì ở Ngăn kéo trên cùng – Phần tăm tối cũng lặp lại như thế. Những tham khảo về phân tâm học, truyền sóng thần kinh ECT (phương pháp thôi miên, tẩy não), vụ án và những nghiên cứu ca bệnh đa nhân cách, tâm thần phân liệt là những gợi hứng chủ chốt của tác giả xây dựng tiểu thuyết này, đều được lồng vào thiếu chất keo kết dính.

-          Tính chất thừa thiếu vẫn còn, tuy đã được cải thiện hơn so với Kẻ móc túi nhưng vẫn còn nhiều, ở Kẻ móc túi là phân phối không đều trong cách triển khai câu chuyện, cái này có lẽ do người viết chọn mũi nhọn, điểm sáng chưa chuẩn nên không tạo được điểm nhấn. Còn trong Ngăn kéo trên cùng – Phần tăm tối thì nội tâm nhân vật là điểm chói sáng cốt tủy, một tác phẩm chọn khai thác góc khuất, phần tăm tối u uẩn mà nội tâm nhân vật lại bị đảo qua, diễn giải nội tâm qua một vài chap Hồi ký (viết không được sâu), câu thoại cụt nên chưa đi sâu được nhiều.

Khi đi được 1/3 tiểu thuyết, tôi thấy bạn tôi khen cái kết. Nhưng khi đi thêm 2/3 thì cái kết tôi dự trù không trật nhiều với cái kết của tác giả. Tuy nhiên tác giả tiếp tục sử dụng kết mở như ở Kẻ móc túi, đây là nước đi táo bạo, táo bạo ở chỉ một chi tiết, sau cuộc hỗn mang xoay vần tất cả những méo mó vẹo vọ của con người được bộc lộ phơi bày, thì tác giả cho nhân vật chính một nước kết cực đẹp và tương đối mở. Với một người nền móng bị mục ruỗng như nhân vật chính Kozuka Ryodai thì sự chuyển dịch đến một nơi khác, một cõi lòng khác sẽ cần những thứ không phải ai cũng cần và hiểu được.

Kẻ móc túi và Ngăn kéo trên cùng – Phần tăm tối đều được Nakamura Fuminori lồng vào những giấc mơ, với tôi đây là điểm sáng khiến tôi sau khi đọc Kẻ móc túi đã rất nản, nghĩ sẽ không đọc tác giả này nữa thì vẫn cố đọc thêm một đầu sách, chỉ bởi hình ảnh Tòa tháp đằng xa ở Kẻ móc túi cùng giấc mơ ngụp sâu vào một chiếc giường dưới lòng đất; ở Ngăn kéo trên cùng – Phần tăm tối là giấc mơ “Giữa dòng người đông đúc, mỗi kẻ lại rẽ một hướng khác nhau. Tôi cũng đang cố gắng tìm đến một nơi nào đó” tuy nhiên lại bị chặn ở cửa kiểm tra hành lý và hành lý toàn những thứ rất hiển nhiên với mình nhưng không thể giải thích được với kẻ khác. Giấc mơ luôn nói rất nhiều đúng không, nhiều hơn chúng ta có thể suy tưởng và hơn cả chính giấc mơ có thể tái hiện, tác giả cũng là một người viết tham khảo rất nhiều về phân tâm học, sức khỏe tâm thần cũng như việc giấc mơ nói gì

Sách xuất bản luôn được rất nhiều khâu nhặt bớt sạn, bắt bớt voi bớt chuột bớt cả ruồi muỗi, rất nhiều khâu, nhiều hơn độc giả đơn thuần có thể hình dung được. Tuy nhiên có những lỗi sạn rất dễ gây hiểu nhầm rằng đây là một quyển sách ẩu, ví dụ như text bìa gấp Oe Genzaburou; tôi đọc Ngầm của Haruki Murakami biết đến Chân lý giáo Aum, trong sách có nhắc đến một Chân lý giáo Oumu, tôi có search nhưng không thấy kết quả, căn cứ vào năm 1995 của Oumu thì trùng Aum, phải chăng là lỗi typo :p; những đoạn về lý giải tâm lý bệnh đa nhân cách, tâm thần phân liệt không biết do văn phong của tác giả hay dịch và biên chưa hợp lý mà diễn đạt chưa được tốt; nhiều câu thoại ngô nghê, cụt; chính ra lỗi oánh máy có khi tôi lại bỏ qua í (thật đấy, trừ trường hợp nó dẫn hẳn sang một cái sai khác về ngữ nghĩa)

Chim trời hạnh phúc

Tachihara Erika kể câu chuyện rằng: Một vị Giám đốc Nhà máy sản xuất chim non sơ sinh sẽ đi tìm và biến những em bé sinh ra không được chào đón, những em bé bị người thân cho rằng nếu các em không tồn tại trên đời thì tốt biết mấy thành những chú chim xinh đẹp, cất giọng líu lo trong trẻo, hạnh phúc bay trên trời, vĩnh viễn bay thật xa đến nơi mà các em không còn bị bảo rằng nếu các em không tồn tại trên đời thì tốt biết mấy. Chỉ có thể mang những em bé ấy quay trở về bằng một câu trả lời thật tâm duy nhất trong 10 giây cho câu hỏi: Tại sao muốn mang em bé về?
Câu trả lời chỉ một, vì đó là: Em gái của chị.
Em gái của anh.
Em trai của chị.
Em trai của anh.
Con của tôi.
Con của chúng tôi.
Và rồi những em bé trở về với một nốt ruồi trên người, nơi từng là vết tích của một chiếc lông chim <3 p="">Quyển sách mỏng giọng văn trong veo, hình minh họa rất chì (như ngày xưa tôi từng làm bóng ánh sáng bằng ngòi chì trên giấy vẽ nhám í), chỉ 10' để đọc. Xin mời cả vũ trụ.
P/s: cách đây lâu lâu mình có mua một quyển Ehon, câu chuyện về một bé không thích có em vì em tranh bố tranh mẹ với bé í, gìơ không nhớ tên, hồi đấy tặng bé nào ồi, bố mẹ nào nhận hộ con nhắc tên giùm tôi được không vợi :')