người mẹ Gong Ji-Young

ngoài Han Kang và Kim Young Ha thì một tác giả Hàn khác tôi đọc được vài ba quyển là Gong Ji-Young - tác giả thuộc thế hệ 386. Đây cũng là một tác giả Hàn được tôi ưu ái khi viết đủ về cả 4 quyển đọc của bà

thích nhất là 2 tiểu thuyết Yêu người tử tù và Cá thu; 2 quyển còn lại trong ảnh, tản văn Dù con sống thế nào mẹ cũng luôn ủng hộ và tiểu thuyết tự truyện Ngôi nhà vui vẻ, là những trang viết của Gong Ji-Young trò chuyện cùng con gái. Tản văn Dù con sống thế nào thì rõ ràng là những trò chuyện ngắn viết dưới dạng những bức thư trong khoảng thời gian mẹ và con gái không thể trực tiếp đối thoại với nhau, còn tiểu thuyết tự truyện Ngôi nhà vui vẻ thì bà chọn viết bằng điểm nhìn của con gái mình trong 2 năm mẹ và con gái ở cùng nhà; gọi đây là tiểu thuyết tự truyện vì các chi tiết đời tư của Gong Ji-Young đều được kể ở đây, chiến lược sáng tác là "một hình ảnh gia đình mới" trong đó nhân vật nhà văn trải qua 3 lần đổ vỡ hôn nhân sống với 3 đứa con mang 3 họ khác nhau; cũng qua Ngôi nhà vui vẻ, ta bắt gặp các chi tiết tiểu sử như Gong Ji-Young là thế hệ 386 những người sinh viên tham gia phong trào đấu tranh dân chủ, người chồng đầu tiên từng ngồi tù vì đấu tranh dân chủ, đây là một quãng lớn trong tiểu thuyết Cá thu của bà, hay là, ở đây có nhắc đến chỉ một câu về quan niệm án tử hình [bà được mời đi diễn thuyết nói về án tử hình] và đó là một chủ đề bà đề cập trong Yêu người tử tù...

Ngôi nhà vui vẻ có lẽ là bản dịch của một nhóm các bạn trẻ học ngôn ngữ và văn hoá Hàn Quốc, cũng không biết bản dịch này có được hiệu đính tốt không, biên tập ở mức độ nào; nhưng chắc chắn là về logic câu văn có thể kể ra cỡ 15 câu dịch lỗi mà không cần phải đọc nguyên tác hay đối sánh các bản; phải đi qua đến 1/2 đầu mới thấy bản dịch có vẻ tốt hơn dù thi thoảng vẫn thấy vênh phần nọ phần kia, 1/2 sau thì lỗi giảm dần rõ rệt hoặc cũng có thể câu chuyện xúc động cũng làm tôi quên luôn việc soi 🙂

Tàu đến cái chết

Yêu người tử tù là câu chuyện màu sắc phim Hàn Quốc nhất trong 3 quyển tôi đọc của Gong Ji-Young được dịch sang tiếng Việt. Giống như xem phim Hàn Quốc, biết rõ nam chính lớn lên trong hoàn cảnh vô cùng tăm tối u ám và sa chân vào tội ác, khốn cùng; nữ chính sống trong nhung lụa danh gia và một bi kịch xảy ra thay đổi con người cô; rồi họ gặp nhau trong tình huống không dễ chịu gì, một kẻ nhận án tử hình, một kẻ tự giết mình ba lần nhưng không thành; người phải chết và kẻ phải sống được người đọc đoán biết ngay từ đầu... nhưng người đọc vẫn cứ đọc Một câu chuyện về bóng tối thăm thẳm hay ánh hào quang chói loà thì cũng như nhau, đều không thể thấy đường; về cái nghèo của những người giàu đáng sợ và khủng khiếp lắm; về tình yêu thương, lòng trắc ẩn, sự tha thứ, tha thứ trước nhất là điều tốt đẹp và kỳ diệu với chính mình, rồi sau đó mới đến kẻ khác; sự ăn năn hối lỗi minh triết thế nào... và trên hết là cái chết sẽ giúp người ta biết bắt đầu học sống, ý nghĩa sâu xa của từ "sinh mệnh" chính là một mệnh lệnh yêu cầu ta phải sống, sống tốt hơn Hai nhân vật chính, trong một khoảng thời gian ngắn ngủi của cuộc đời, một kẻ sắp bị đưa đi thi hành án tử hình và một kẻ cố tự sát để kết thúc cuộc sống, tìm thấy sự tương đồng trong nhau, biết đến tình yêu thương và cùng nhau tìm kiếm câu trả lời: rốt cuộc con người đại thể là cái gì, con người là một dạng tồn tại mà không thể dùng một lý do một cơ chế để áp dụng chung cho tất cả, sinh mệnh là gì, tha thứ là thế nào, con người khi ác thì ác đến đâu và khi thiện thì thiện đến mức nào... Và tất nhiên, khi muốn đi vào bản chất của bất cứ điều gì thì người ta đều phải chấp nhận trả giá và chịu đựng đau đớn, nó là hành trình của quan sát - cảm nhận - [phải] hiểu. Cuộc sống không tồn tại nếu ta không biết cảm nhận, làm gì có bầu trời xanh đến thế nếu ta không cảm nhận / thấy bầu trời xanh, hoa sẽ không đẹp vừa mong manh vừa mơn mởn nếu ta chỉ thấy nó là thứ cây cỏ mọc lùm lùm 😶... ở đây, chính là lòng trắc ẩn, là tình yêu thương - vùng đất bình tịnh Chuyện làm chúng ta bất ngờ nhất trên thế gian này đó là đến một lúc nào đó chúng ta rồi sẽ chết, nhưng chúng ta lại luôn phải sống và quên đi sự thật đó 🙏🏻. Để sống, ta mất cả đời để học. Để chết, ta mất cả đời học cách sống. p/s: quyển sách này lấy của tôi nhiều nước mắt, giống như phim Hàn vậy, thật ngại quá khi khóc như thế 😶. À, sách thì tôi đọc hết, nhưng từng này tuổi tôi chưa xem được hết một phim Hàn dài tập nào các cụ ạ, vấn đề thuộc về kiên nhẫn🤣, còn khóc thì tôi vẫn khóc mới nẫu chứ 😂

Nơi mùa thu ra đi

Nếu Cá thu của Gong Ji Young chỉ là câu chuyện tình yêu thì tôi đã bỏ cuộc rồi, ý định này tôi từng nảy ra: có lẽ mình đã chọn đọc nhầm thêm một quyển nữa , nhưng khi qua được gần 70 trang thì tôi biết đây không phải chuyện yêu đương như phim truyền hình Hàn Quốc, nó đúng là chuyện tình yêu nhưng là tình yêu mang vẻ đẹp với những tháng ngày thanh xuân tươi trẻ sống vì lý tưởng, mà vì chính lý tưởng ấy họ ôm trong mình mộng tưởng và bị mắc kẹt lại quá khứ tự hỏi "suốt mười năm trời tôi đã làm gì" hay phát điên hoặc chết hoặc thỏa hiệp, chối bỏ chính mình (trang 185) thích ứng cuộc sống với nhiều ám ảnh. Chuyện tình của hai nhân vật chính bị trói chặt với nhau bởi quá khứ, tình yêu theo đúng tên gọi tình yêu của nó là hai người làm tổn thương chính mình và những người khác theo cách khác người của họ. Câu chuyện lấy bối cảnh Hàn Quốc giai đoạn đấu tranh dân chủ những năm 1980 vừa buồn đau mất mát vừa mang màu sắc của bức tranh niềm hy vọng mang tên tuyệt vọng và kéo dài đến tận những năm 90 khi đất nước đã có hình hài và những thành quả nhất định như một tất yếu của đấu tranh, đổ nát và tái thiết
Tuổi thanh xuân và tình yêu tuổi trẻ giống như lớp vảy sáng bạc của cá thu vậy: "Đó là sắc bạc khiến người ta vô cùng thích thú. Bầy cá bạc với sống lưng màu xanh lá, tự do bơi lặn giữa làn nước như những mũi tên. Mỗi sống lưng ấy là một sự sống. [...] Những con cá đó khi nằm phơi bụng ngoài chợ, có lẽ sẽ nghĩ tại sao mình lại rời bỏ làn nước trong xanh để bị ướp muối như thế này. Nhưng đến lúc bị đặt lên bàn đá nướng, không chừng chúng lại nghĩ tại sao mình từng ở mãi trong biển, vất vả bơi đi bơi lại làm gì cũng nên"
Gong Ji Young là nhà văn nữ thứ hai xuất hiện ở VN thuộc thế hệ 386 (những người Nam Hàn sinh vào thập niên 60 thế kỉ XX và hoạt động chính trị sôi nổi, trước đó còn có Shin Kyung-Sook với Hãy chăm sóc mẹ) nên lời cuối sách để dành tặng (tôi nghĩ rằng) tất cả những người đã từng trẻ, không chỉ ở Hàn "những người dù năm tháng qua đi vẫn giữ được tâm hồn tươi trẻ, bất chấp những vết thương gây ra cho tháng ngày thanh xuân của cuộc đời họ bởi một thời lịch sử đau đớn trong quá khứ"

ps: chắc chỉ có Hàn Quốc mới xây dựng những tình tiết kiểu bắt một người đàn ông phải vào cảnh nhìn người yêu cũ, vợ cũ và người yêu hiện tại ngồi cùng nhau trên ghế trong cùng căn phòng và phòng bên cạnh là đứa con từ cuộc hôn nhân không tình yêu của anh ta đang nằm ngủ không hay biết gì.
tréo ngoe rất là nẫu  và đậm chất phim dài tập của Hàn.

làm mẹ

Tôi quyết định đọc chỉ vì những gì nhìn thấy trên bìa sách DÙ CON SỐNG THẾ NÀO, MẸ CŨNG LUÔN ỦNG HỘ. 
Là những bức thư của người mẹ, một nhà văn gửi cho con gái ở lứa tuổi đôi mươi. Bà ấy hay dùng những đoạn văn hay, lời hay đã đọc để nói với con về chính những quyển sách ấy, về ký ức, về điều bà ấy suy nghĩ, khuyên bảo con gái, về tình yêu, cách sống, sự cố gắng tận lực trong bất cứ việc gì mình làm, về hạnh phúc,... thậm chí, điều vu vơ nhất cuối thư, trước câu chúc ngày tốt lành, là việc, sẽ đi bơi hay không đi bơi colonthree emoticon.
Những bức thư vào chính thời kỳ cô con gái đang ngoi ngóp bơi trong cảm giác cô đơn của lứa tuổi lạc lối, cô đơn trong quan hệ con gái với mẹ là một nhà văn. Và người mẹ gần như bất lực, dằn vặt vì không thể trò chuyện cùng con (con người gia đình-xã hội và con người nghệ thuật-sáng tác/tạo)
Tôi thường rất tránh những quyển sách mang màu phơn phớt hồng như giấy viết thư tuổi học trò hồng hồng hoa nhã nhặn mùi thơm thơm nhè nhẹ cry emoticon, càng cố tránh những chủ đề tình cảm gia đình (óe óe, lâu lâu rồi, tôi cũng liều mình đục cả Hãy chăm sóc mẹ (Shin Kyung Sook)
Thế mà đọc quyển này cứ ngon ơ, dù không hiểu sao nhiều chỗ rất là lủng củng (văn học Hàn Quốc 2-3 năm gần đây mới xuất hiện ở VN, tôi cũng chưa đọc quyển nào trước đó của Gong Ji Young, chỉ thấy tư duy viết không mạch lạc, hay đây là thư gửi con gái nên bà ấy lấn cấn. Những đầu sách đến từ xứ sở này tôi thích lại là một gam màu tối-lạnh hẳn, gợi tôi nhớ nhiều đến văn học Nhật, tạo một cảm giác tư duy văn học khác hẳn)

Khi tôi cầm điện thoại tách tách những chữ này cũng là lúc đang cố gắng làm mặt lạnh, có những sự việc mẹ tôi thêu hoa dệt gấm khiến tôi phải hết sức trơ lì không thanh minh, chỉ tiếp nhận như thể thôi được rồi, chính tôi là kẻ dối trá. Rẻ rúng cái thân tôi colonthree emoticon
Vô tình câu chuyện người mẹ nhà văn này kể/trích dẫn lại cho con gái, mà tôi thích nhất: Yan và chú cá nhồng (Yan and the pike) lại có sức mạnh với tôi, chính tại thời điểm này

Thôi thì, không bổ ngang cũng bổ dọc, các bác yêu văn hóa Hàn xẻng ạ colonthree emoticon