ký ức. mô phỏng. và những giấc mơ

Everything is illuminated - Mọi thứ được soi tỏ, thêm một tiểu thuyết về Holocaust [Shoah]. Không ít ngạc nhiên khi đây là tác phẩm đầu tay của Jonathan Safran Foer, câu chuyện dựng trên những trang viết chưa hoàn chỉnh của nhân vật nhà văn trẻ người Mỹ cũng tên Jonathan Safran Foer và những bức thư sai ngữ pháp của một thanh niên Ukraina [nên không ít người tự hỏi liệu đây có phải tiểu thuyết dựa trên câu chuyện có thật 🙂 nhà văn rất hay kể chuyện thật, không phải vậy sao]. Khoảng 9 năm trước tôi đọc Tìm bố ở New York [Extremely loud and incredibly close] tưởng đấy là tiểu thuyết đầu tay của tác giả trẻ, hoá ra không

Mọi thứ được soi tỏ có giọng văn và các chi tiết nhiều cố gắng để tạo sự hài hước, dẫu không thể phủ nhận cách thức kể câu chuyện của nhân vật nhà văn trẻ cho ta bầu không khí của gì đấy cổ xưa không tưởng, mới mẻ lạ lẫm; đôi khi, cái hài là cách duy nhất để bày tỏ lòng cảm kích thế giới sặc sỡ, kỳ diệu và cũng kinh khủng, và cũng để hân hoan với sự vĩ đại đến chừng nào của nó. Nhưng nhiều hơn đôi khi, hoá ra lại không phải vậy, cái hài là một cách co ngót lại trước thế giới diệu kỳ và kinh khủng như thể chính thế giới đang co ngót cùng cực. Cách thức hài hước trong Mọi thứ được soi tỏ, làm tôi nhớ đến các tiểu thuyết đã từng đọc như Một mảnh trò đời, Cộng hoà phi lý, Cọp trắng, Nhật ký hoàn toàn có thật của một người Anh Điêng bán thời gian...

tôi rất ấn tượng với cuộc sống, và chuyện tình ở làng Trachimbrod trong Mọi thứ được soi tỏ, suýt chút nữa tôi dùng 2 chữ tình yêu làm tên cho văn bản này, nhưng quá sợ nên... Cuộc sống là khoảng rỗng âm của cái lỗ [giống như độ âm của nơi mà những đứa trẻ chui ra chào đời] được cắt ra từ rắn đặc vĩnh cửu, và nó quý giá không phải như những từ ngữ đã thành vô nghĩa sáo rỗng mô tả định hình nó. Nó như hơi thở cuối của nạn nhân đang chết chìm. Cái lỗ không hề rỗng; sự rỗng tồn tại quanh nó; nó chỉ tĩnh lặng, quá nhiều tĩnh lặng và sự tĩnh lặng giúp mọi thứ chung quanh nó cầm cự được vì có không gian để mà làm đầy. Trong đấy, tình yêu hay liệu có phải tình yêu không, đều có thể không thành, còn các cuộc chiến, thảm hoạ thì có, dễ thành. Bởi mọi tình yêu đều được chạm khắc từ mất mát và chúng ta học sống trong và trưởng thành qua tình yêu ấy. Tồn tại những người trong đấy không khao khát hạnh phúc, không cần hạnh phúc để sống; họ cần sầu thảm, cách duy nhất để họ có thể sống được là phải sầu thảm, muốn được đau buồn; bởi chính như vậy họ được sống lại trong hạnh phúc trong từng được yêu và ý nghĩ không ai từng hạnh phúc như mình. Nên họ mơ; ký ức. sự mô phỏng. giấc mơ; thức tỉnh là gì nếu không diễn giải được những giấc mơ; mơ là gì nếu không diễn giải được sự thức tỉnh

ps. độ tuần nay tự nhiên tôi rơi vào suy nghĩ, không phải mình già thật rồi với những thứ vít nặng treo trên sợi tóc [tóc rụng nhiều quá mà], mà là, sao mình non trẻ trước thế giới già cỗi làm vậy, đây là dịch bệnh diện rộng đầu tiên mình biết trong đời, hay là, khi nghĩ về một thế giới từng tồn tại ranh giới jewish/human như fault line bỗng thấy thật không tưởng, như gì đó bất khả 

everything is illuminated có phim lâu rồi, may quá với sở thích xem phim hành động kinh dị các thứ, tôi không vấp phải bộ phim trong mấy năm qua, nhờ thế việc đọc được bảo toàn. Tôi thực sự không thích xem một phim chuyển thể từ những gì tôi đã thông qua ngôn ngữ văn chương, nói không thẳng thừng nếu nó có sản phẩm ngôn ngữ điện ảnh 

tám phút sau đó

Nếu mặt trời phát nổ, bạn sẽ không thể biết trong 8 phút. Vì ánh sáng phải mất từng ấy thời gian để đến chỗ chúng ta. Trong 8 phút, thế giới vẫn sẽ sáng tỏ. Và vẫn ấm áp. 
Đã 1 năm kể từ ngày bố mất. Và tôi vẫn cảm thấy 8 phút mình có với bố...đang cạn dần
Đây là một đoạn Oskar nói trong phiên bản điện ảnh Extremely loud&incredibly close (được dịch Hành trình của Oskar), bộ phim năm 2011-2012 đã để lại ấn tượng đặc biệt với những ai xem nó.
Còn đây là đoạn thoại tôi thích nhất trong Extremely loud & incredibly close (cuốn tiểu thuyết được dịch dưới tên Tìm bố ở New York)
"khi bố cho tôi đi ngủ vào buổi tối hôm ấy và chúng tôi nói về cuốn sách, tôi hỏi bố có cách giải quyết nào cho vấn đề đó không.
-Vấn đề nào hả con?
-Vấn đề chúng ta tương đối vô nghĩa như thế nào í ạ
-À, điều gì sẽ xảy ra nếu một cái máy bay thả con xuống giữa sa mạc Sahara và con nhặt một hạt cát lên bằng một cái nhíp, rồi dịch chuyển nó một milimet?
-Có thể con sẽ chết khát ạ
-Ý bố là ngay khi con vừa dịch chuyển một hạt cát cơ. Sẽ có chuyện gì xảy ra nào?
-Con không biết, chuyện gì hả bố?
-Nghĩ đi con
-Con đoán là con đã dịch chuyển một hạt cát ạ
-Điều đó có nghĩa là?
-Có nghĩa là con đã dịch chuyển một hạt cát phải không ạ?
-Nghĩa là CON ĐÃ THAY ĐỔI CẢ SA MẠC SAHARA ĐẤY
-Thì sao ạ?
-Thì sao ư? Sahara là một sa mạc mênh mông. Nó đã tồn tại hàng triệu năm nay. Và con đã làm nó thay đổi!
-Đúng ạ! Con đã thay đổi sa mạc Sahara!!
-Và điều đó có nghĩa là?
-Nghĩa là gì hả bố? bố nói cho con biết đi
-À, bố không nói đến những việc to tát như vẽ bức Mona Lisa hay chữa trị bệnh ung thư. Bố chỉ nói đến việc dịch chuyển một hạt cát đi một milimet thôi
-Vâng?
-Nếu như con không làm vậy thì lịch sử loài người có thể đã khác đi
-Thật thế hả bố?
-Nhưng con đã làm vậy, thế nên...
Tôi đứng bật dậy, chỉ tay vào những ngôi sao dán trên trần và hét lên:
-Con đã thay đổi dòng chảy của lịch sử nhân loại!
-Chính xác
-Con đã thay đổi vũ trụ!
-Đúng thế
-Con là Chúa trời!
-Con là người theo chủ nghĩa vô thần cơ mà
-Vậy thì con không tồn tại
Tôi ngã nhào xuống giường, nằm gọn trong vòng tay bố và chúng tôi cười sảng khoái"

Có một người để nói chuyện cùng, rất oách đúng không wink emoticon. Không còn người này nữa, 8 phút kia cạn dần dần cho đến khi ting toong, hết giờ. Khi ấy, cái chết, sự ra đi của một người đòi hỏi nhiều yêu thương hơn nữa từ những người còn sống, những người bị bỏ lại
Tìm bố ở New York, là một câu chuyện gia đình rất hay. Cái tôi cảm thấy dễ chịu nhất là cách tác giả sai phái các nhân vật đối xử, nói chuyện, trao đổi với cậu bé Oskar như những người bạn với nhau. Dù đây là một câu chuyện tương đối buồn nhưng nó cho thấy cách thức vượt qua nỗi đau mất người thân yêu nhất, đối mặt với sự ra đi/bỏ đi của người ta thực sự yêu thương chính là việc sống một cách đáng tự hào, vui vẻ và dũng cảm lên. Chính vì thế, một câu chuyện buồn nhưng lại mang cho người đọc cảm giác nỗi đau âm ỉ đang khép miệng, tiến triển tốt.
Niềm tin, ta đang dần vươn mình đứng dậy. Ta đang lớn. Ta đang trưởng thành. Ta có thể sẽ sống mãi. Mãi. Và mãi. Một cách đáng tự hào.