ăn uống - một hành động nông nghiệp

quyển thứ 2 đọc của Michael Pollan. Quyển trước Nào tối nay ăn gì - Thế lưỡng nan của loài ăn tạp, quyển sách không đặt trọng tâm vào thực phẩm và sức khoẻ, nó thiên về sinh thái và khía cạnh đạo đức trong các lựa chọn ăn uống. Còn Bênh vực thực phẩm, ngay từ lời giới thiệu đầu sách, may quá, Michael Pollan đã nói luôn thần chú quan trọng: "Ăn thức ăn. Đừng ăn quá nhiều. Chủ yếu là thực vật." Cụ thể thế nào, mời mở ngay phần 3 chương 2 đến 4 để đọc. Cần nói ở ngay ở vế đầu tiên, sao lại "ăn thức ăn", nghe thì lấn cấn vì chẳng phải ta vẫn ăn thức ăn đấy hay sao; nhưng khi nhìn lại, ta quen với suy nghĩ thức ăn là tất cả những gì ta có thể ăn, còn thực tế hiện nay ta đang sống đời sống ăn chất được gọi là ăn được hoặc thực phẩm đóng gói gần giống thứ ta có thể ăn; đó không phải thức ăn. Ở phần này, tác giả dùng cách viết và giải thích tôi phần lớn là đồng ý; chỉ có duy nhất 2 việc thì phải, tôi không đồng thuận: 1, hãy là kiểu người dùng thực phẩm chức năng, 2, trữ đồ ăn ở tủ cấp đông - tôi say no với 2 ý này 

giờ hãy thử nghĩ về thức ăn như một mối quan hệ, thay vì, coi nói hoàn toàn là sự vật. Vì bản chất của việc ăn uống là mối quan hệ giữa các loài trong hệ thống chuỗi thức ăn - lưới thức ăn, vươn tới tận đất trồng và mặt trời - thức ăn của bạn ăn gì, bạn là thứ ấy. Mối quan hệ giữa thực vật và đất đai, người nuôi trồng và động thực vật mà họ chăm sóc, giữa người đứng bếp và người cung cấp nguyên vật liệu, cũng như người đứng bếp và người tiến đến thưởng thức các món ăn... một cộng đồng lớn để nuôi dưỡng và được nuôi dưỡng. Nói cách khác, như Hippocrates nói: hãy để thức ăn là thuốc của bạn và thuốc là thức ăn của bạn; vậy thì việc ăn uống là một hành động nông nghiệp và gắn với người chăm nuôi, người nấu bếp... chính họ là người được trao cho sứ mệnh gắn với sức khoẻ; kéo theo nó, ta không chỉ tiêu thụ thực phẩm mà ta đang gián tiếp sáng tạo ra hệ thống thực phẩm nuôi sống ta, nói cách khác, từng đồng ta tiêu vào thực phẩm là từng đồng bỏ phiếu, định hướng ngành công nghiệp sản xuất thực phẩm 

[...]

phải phẽo

phim này tôi không xem, vì xem phim rất mất thời gian. Thế nhưng tôi lại đọc truyện, vì trong nhà đang sẵn 3 quyển của Walter Tevis. Nếu không đọc Gambit Hậu thì người chơi cờ vô tư lự như tôi không thể hình dung với những người dành cả đời chơi cờ, mỗi ván cờ ngay từ đầu mỗi trận cờ đã được chọn chơi theo chiến thuật nào và, đặc biệt là chiến thuật ấy được đặt tên; tất nhiên, người ta phải có năng khiếu và sở trường trong năng khiếu ấy, nhưng chơi cờ với họ, ra là kết hợp của chơi theo trực giác và bài bản, và từ đấy phải nghiên cứu các khả năng để mở đường cho các quân cờ của mình 

vì mỗi thế trận cờ là một sự điều động trở đi trở lại không bao giờ cạn kiệt khả năng phát sinh. Ta có thể nhìn sâu vào một lớp cắt của vấn đề nhưng sẽ luôn có một lớp khắc ẩn sâu hơn và, cứ thêm nhiều lớp khác nữa. Thế nên nếu không phẽo thì không thể khám phá sâu các lớp ẩn bên dưới bên trong cho tới khi nó trồi hiển lộ nước cuối kết chung, nó là một hành trình cứ phải đi mãi, phải phẽo thì mới nhận ra mình chơi cờ hay bàn cờ biến mình thành một quân cờ điều động và lạc lối đánh mất mình trong đó 

Annie Baby

tạm biệt An Ni Bảo Bối, tác giả nữ trẻ tôi đã đọc khi ở tuổi ngoài 20. Một tác giả yêu Hà Nội, xem Hà Nội như thành phố kiếp trước của mình, yêu Hà Nội đến rơi lệ dẫu chẳng biết lý do; trong các tác phẩm của mình, Việt Nam luôn là mảnh đất phảng phất trong các trang viết dù là du ký, tản văn hay tiểu thuyết 

An Ni Bảo Bối tôi gả đi quận Tây Hồ

let the day perish

Hãy để ngày ấy lụi tàn là tiểu thuyết về nạn phân biệt chủng tộc; nó không có dấu vết của nô lệ, cũng không có những suy nghĩ, trao đổi đào sâu vào vấn đề màu da phân biệt chủng tộc như Chó trắng hay Nguồn gốc của ngoại tộc; nó kể một câu chuyện nghiệt ngã, trong đó người đọc đặt câu hỏi và tự xoay xở một thái độ cho mình khi đọc câu chuyện. Nhan đề được lấy từ một câu trong Kinh Thánh [Job 3:3 Let the day perish wherein I was born, and the night in which it was said. There is a man child conceived] sự thất vọng và đau khổ về việc mình chào đời trong một xã hội định kiến, như một thứ tội ác cùng nhau phạm phải, tội ác vì đã sinh ra trên đời này là người da màu và bị kết án phải hứng chịu sự vô nhân đạo của con người gây ra cho con người. Một người phụ nữ da màu lấy chồng da trắng không thuộc về người cùng màu da nữa, nhưng cũng không được chấp nhận trong cộng đồng người Âu châu, không thuộc về đây cũng không thuộc về đó, tủi hổ bởi nước da của mình, bất tiện vì đứa con mình đẻ ra giữa đứa da màu và đứa da trắng [nếu chúng cùng da trắng hoặc cùng da màu, thì mọi chuyện đã khác; nếu God ở đó, nữ thần dệt số phận, quan ti mệnh hay các Đấng trên cao muốn kế hoạch gì đây, tại sao lại thiết kế những số phận như vậy, để mỗi người phải có hố thẳm và băng qua hố thẳm của mình (chấm hỏi)]; những đứa trẻ sinh ra cả đời bị phủ bóng tối về dòng dõi da màu, ngay cả tình yêu cũng không xoá được định kiến thâm căn cố đế "không, anh thân yêu, chẳng có điều gì như thế về chúng tôi đâu" [về nguồn gốc da màu] - một câu thoại đeo đẳng mũi kim khép lại tiểu thuyết 

"Từ một dòng máu, Người đã tạo ra tất cả các dân tộc cốt để họ cư trú trên khắp mặt đất" 

ps. quyển sách ở trong nhà 13-14 năm nhưng giờ mới được nhắc đến; nếu hôm nay không bão yagi thì quyển sách đã trên đường đi Cao Bằng rồi; lúc tôi mua nó vì tôi chỉ nhớ nó nằm trong danh sách các quyển sách tôi muốn mua, khi mua nó về thì tôi nhầm nó với một Gordon khác nên cứ trì hoãn. Cuối sách có lời bạt, mới hay đây là lần in thứ 5 của Hãy để ngày ấy lụi tàn, lần đầu là năm 1976 dịch giả đứng tên Hoàng Tuý - Đắc Lê mà sau vài lần in thì mới đứng đúng tên của riêng người dịch là Đắc Lê; bản in 2010 trong ảnh vẫn còn nhiều lỗi biên tập, nhưng lỗi ngớ ngẩn nhất là một chú thích ghi Chiến tranh Thế giới thứ 2 1914 - 1918 🤦🏻‍♀️ [bối cảnh của tiểu thuyết là khoảng những năm 20 của thế kỷ trước trở đi đến 1949 - 1950, nhưng chú thích được lập cho một câu văn "Vào cuối đại chiến" một cặp vợ chồng người Anh di cư sang sinh cơ lập nghiệp ở Nam Phi, thì chú thích này "đại chiến" là Thế Chiến 1 1914 - 1918 nhưng không hiểu sao lại tòi ra cái chú thích tr60 như thế kia, thế nên nếu không biết, có thể kệ độc giả và cũng có thể bỏ qua luôn chú thích]

mùa hè

để lý giải tại sao Valérie Perrin được đọc nhiều, tôi phải thử; mà thử phát này hơn ngốn thời gian, gần 700 trang khổ to; nhưng xứng đáng, được đọc nhiều pha này đúng thôi, viết rất vừa miệng ăn, đủ các sắc thái [khóc mấy lần đấy] và plot twist. Câu chuyện xoay quanh bộ ba - 3 người bạn gồm 1 cô gái 2 chàng trai gắn bó với nhau từ mùa hè vào lớp 5 này, làm tôi nhớ rất nhiều đến quyển tiểu thuyết tôi đọc năm ngoái của Paolo Giordano: Bầu trời và mặt đất; không khí của chúng khiến tôi yêu câu chuyện, nhưng Paolo Giordano của tôi viết hay hơn nhiều 

nếu có kinh nghiệm đọc thì ngay 3 trang mở màn, khi thấy nhân vật xưng tôi kể chuyện, đứng ngoài bộ ba - 3 nhân vật chính; người ta tức thời tìm một thế đứng cho nhân vật này; lại thêm mấy dòng cuối của chương 1 liền nghĩ ngay đến Hoa súng đen của Michel Bussi; từ đó trở đi, đặt luôn một câu hỏi: thế đứng ấy của nhân vật tôi như một cái bóng luôn đi theo bộ ba, như một cái nhìn luôn từ đằng sau Nina với những gáy, chân tóc, chun buộc tóc, váy etc. [các cô gái chính là những bài thơ thầm] nên sẽ ngầm hiểu tham vọng tạo twist của tác giả 

"Mùa hè thuộc về tất cả các kỉ niệm. Nó là thứ phi thời gian. Mùi của mùa hè là thứ mùi dai dẳng nhất. Nó bám chặt vào quần áo. Là thứ ta tìm kiếm suốt đời [...] Mùa hè thuộc về mọi lứa tuổi. Nó không có tuổi thơ cũng không có tuổi vị thành niên. Mùa hè là một thiên thần" [đoạn này ý hay, nhưng văn chuội nhỉ, nhân vật nhà văn trong Bộ ba viết đấy]

ps. cuối sách, Velérie Perrin dành lời cảm ơn Philippe Besson - người cũng đã có 2 đầu văn học được dịch ở vn. Đêm qua tôi nhận chuyển khoản gả Bộ ba đi Saigon; tặc lưỡi bảo thôi cầm đọc thử cho khỏi phí, sách gì gần 700 trang thế này mà nhiều người chịu đọc thế; mãi tới gần giờ đóng gói sách để dán mã vận đơn chiều nay tôi mới đọc xong đấy chứ 🙃

#Bộ_ba

#Valérie_Perrin

a river runs through it

viết sách khi đã ngoài 70 tuổi, kể câu chuyện về gia đình mình, có thể, chỉ khi kể nó, ta hiểu chuyện gì đã xảy ra và lý do của nó. Tôi gọi đó là tự truyện, một cách mù mờ hơn, tiểu thuyết bán tự truyện. Nếu em trai của tác giả - Paul không bị sát hại khi còn trẻ, có thể Norman Maclean đã không viết Nơi dòng sông chảy qua ở tuổi nghỉ hưu, khi nhìn lại dòng thời gian, ký ức, tình yêu, sự gắn kết thiên nhiên nơi ta sống và cách nó định hình ta

chiều qua đang ngồi nhìn ngắm lại nó trước khi gả đi miền tây sông nước thì mất điện; chạy ra cửa nhà chụp ảnh tạm biệt. Cứ nghĩ là nhà còn quyển Nơi dòng sông chảy qua nữa, nhưng hoá ra chỉ có 1 🙂 

everything i never told u

thấy bảo đây là quyển nổi tiếng và thành công nhất của Celeste Ng nên tôi đã thử đọc. Không có gì bất ngờ. Câu chuyện này rất thích hợp chuyển thể thành phim; ở ngôn ngữ văn học, nó nhiều chi tiết loang rộng mà không đi sâu, cũng không có điểm nhấn đọng lại