so, goodbye

 

trong một cuộc phỏng vấn năm 2005, trước thời điểm Orhan Pamuk được Nobel Văn học 1 năm, khi được hỏi: Ông viết cho ai?

Pamuk nói: "khi đời mình không còn dài, anh sẽ tự hỏi câu ấy thường xuyên hơn. Tôi đã viết bảy tiểu thuyết [tính đến thời điểm cuộc phỏng vấn diễn ra]. Và tôi muốn viết thêm từng ấy cuốn nữa trước khi chết. Nhưng đời quá ngắn, sao cứ phải dành thêm cho nó? Thỉnh thoảng tôi phải ép buộc mình. Tại sao tôi làm những việc này? Tất cả chúng có nghĩa gì chứ? Trước tiên, đó chính là bản năng sống cô độc trong phòng. Thứ hai, đó là phần tính cách ganh đua rất trẻ con trong tôi luôn muốn viết một cuốn sách hay nữa. Tôi ngày càng ít tin vào sự vĩnh cửu của người viết. Chúng ta đọc rất ít các tiểu thuyết ra đời cách nay hai trăm năm. Mọi thứ thay đổi nhanh đến nỗi sách hôm nay sẽ bị quên lãng trong một trăm năm tới. Chỉ rất ít cuốn còn được tìm đọc. Hai trăm năm nữa, trong số sách thời đại này có lẽ chỉ còn năm cuốn sống sót được. Tôi có chắc mình có cuốn nào trong năm cuốn ấy không? Nhưng liệu đó có phải là ý nghĩa của việc viết văn? Tại sao ta phải bận tâm đến việc sách mình như thế nào sau hai trăm năm nữa? Tôi cứ nghĩ về những điều này và tôi tiếp tục viết. Không biết tại sao. Nhưng tôi không bao giờ dừng lại. Niềm tin rằng sách của mình sẽ có vai trò gì trong tương lai là niềm an ủi duy nhất để ta vui sống trong đời."
[đoạn dịch bài phỏng vấn trên của Phan Triều Hải trong Viết và đọc 2019: Không thể sống mà không viết; bài phỏng vấn này trước đó, 2013, đã in trong tiểu luận Những màu khác]

niềm tin... là niềm an ủi duy nhất. Tôi cũng không biết theo năm tháng, ở vai trò người đọc, những quyển sách nào còn sống sót trong nhà tôi, tức là, tôi còn đọc lại chúng, đọc lại đọc lại và đọc lại. 1 năm trước, tôi gói gọn, tôi sẽ chỉ giữ lại sách của tác giả các thế kỷ trước, sau ít nhất 2 vòng đọc có độ lùi thời gian từng vòng - họ luôn giàu sức sống và nhiều dinh dưỡng cho cơ địa tôi; thế kỷ 20, tôi đã nghĩ, có lẽ sau Thế chiến 2 độ 2-3 chục năm mà tác giả chưa viết bất cứ gì đáng, thì... thôi, tôi giữ mà làm gì, chỗ chỉ có như vậy, phải thật xứng một vị trí trong đấy. Tôi đã nghĩ thế, cũng chưa chắc rồi thế nào. Năm nay tôi phải giải quyết nhiều tác giả, một lần cho xong, không luyến tiếc và nhất là không hồ nghi nữa. Mà như thế thì, chỉ cần đọc

ps. hôm trước tôi gặp một đứa tiểu iêu, tôi mắng nó uống vừa thôi, môi nứt toác, tỳ báo động rồi, mắt thì vàng khè ra, uống ít thôi. Nó gật, bảo: thế uống nốt hôm nay thôi nhớ, mai nghỉ. Tôi đùa, thế không nghỉ đi thôi, lại còn uống nữa chắc. Rồi tôi nghĩ về thân tôi, cứ cho trung bình 3 ngày đọc 1 quyển, năm chắc 100 quyển, vị chi hết khoảng 2000 còn lại hiện nay trong nhà thì mất cỡ 20 năm, nếu không rước về thêm; 20 năm cơ á, ối giời ơi, tôi lấy đâu ra tận từng ấy năm :))) nghe mà rợn thay tú, đọc vào mắt :))))